9

Грамматикалық түрлендіруді қарастыру

Мен сын есімдерді салыстырмалы және күшейтпелі шырай түрлеріне айналдырып, тиісті күшейткіштерді қосуым керек. Тапсырма қазақ грамматикасында қажетті шырай жұрнақтары мен күшейткіш үстеулерді жалғауды атап көрсетеді. Мен әр сын есімді қарастырып, салыстырмалы түрдегі және күшейтпелі нұсқаларына мысалдар келтіруді ойластырып жатырмын. Бұл 7-сыныптағы сын есім тақырыбына қатысты, сондықтан осы тапсырманың нақты талаптарына назар аударуым керек. Мұны қадам-қадамымен қарастырайық!

Қазақ тіліндегі сын есімдерді қалыптастыру

Мен қазақ морфологиясының талаптарына сай келетін жауап дайындап жатырмын. -рақ/-рек сияқты жұрнақтар арқылы жасалатын салыстырмалы шырайды және «өте», «ең» сияқты үстеулер арқылы жасалатын күшейтпелі шырайды анықтауым керек. Мүмкін, әр сын есім үшін бір салыстырмалы шырай жұрнағын және бір күшейткішті таңдау қажет шығар. Мысалы, «ұзын» үшін «ұзынырақ» және «өте ұзын» деп айтуға болады. Сондай-ақ осы сын есімдермен сөйлемдер құрауым керек сияқты.

Салыстырмалы тұлғаларды зерттеу

Мен «асық» сөзінен жасалған «асығырақ» салыстырмалы тұлғасын талдап жатырмын, ол «көбірек асығыс» дегенді білдіреді, әрі қалыпты тіркестерге де сәйкес келеді. Егер -ырақ жұрнағын тікелей жалғап, «асығысырақ» десем, бұл қолайсыздау естіледі. «Ақылырақ», «жақсырақ», «жаманырақ» және тағы басқалары сияқты сөздіктегі мысалдар пайдалы болып көрінеді. «Асығыс» сөзі «асық» сөзімен мағыналас, яғни асығуды білдіреді, сондықтан «асығырақ» салыстырмалы тұлғасы орынды болуы мүмкін. Сондай-ақ «тез» сөзінің «тезірек» түріне айналатынын және «сары» сөзінің «сарғылт» болуы мүмкін екенін қарастырып жатырмын.