847392299182737373838272728+7382288919198876626272=
Ответ: \[ \boxed{847399681471656572714899000} \]
Складываем по разрядам, выравнивая числа справа:
\[ \begin{array}{r} 847|392|299|182|737|373|838|272|728\\ 000|007|382|288|919|198|876|626|272\\ \hline 847|399|681|471|656|572|714|899|000 \end{array} \]
Например, справа:
- \(728+272=1000\): записываем \(000\), переносим \(1\);
- \(272+626+1=899\);
- \(838+876=1714\): записываем \(714\), переносим \(1\).
Проверка: \[ 847399681471656572714899000 -7382288919198876626272 =847392299182737373838272728. \]
Обсуждение
32 сообщенияOʻzbek tilida yoz
Javob: \[ \boxed{847399681471656572714899000} \]
Sonlarni ustun shaklida qo‘shamiz:
\[ \begin{array}{r} 847|392|299|182|737|373|838|272|728\\ 000|007|382|288|919|198|876|626|272\\ \hline 847|399|681|471|656|572|714|899|000 \end{array} \]
Demak:
\[ 847392299182737373838272728+ 7382288919198876626272 = \boxed{847399681471656572714899000}. \]
Avvalgi misollarni yubor
Suhbatimizdagi avvalgi misol:
\[ 847392299182737373838272728+ 7382288919198876626272 = \boxed{847399681471656572714899000} \]
Aralash kasrlardan maxrati har xil boʻlgan
Mana, maxraji har xil bo‘lgan aralash kasrlarga misollar:
1-misol
\[ 2\frac{1}{3}+1\frac{3}{4} \]
Maxrajlarning EKUKi: \(12\)
\[ \frac13=\frac4{12},\qquad \frac34=\frac9{12} \]
\[ 2\frac4{12}+1\frac9{12} =3\frac{13}{12} = \boxed{4\frac1{12}} \]
2-misol
\[ 5\frac{2}{5}-2\frac{3}{7} \]
Maxrajlarning EKUKi: \(35\)
\[ \frac25=\frac{14}{35},\qquad \frac37=\frac{15}{35} \]
\[ 5\frac{14}{35}-2\frac{15}{35} =\boxed{2\frac{34}{35}} \]
3-misol
\[ 1\frac{5}{6}+2\frac{7}{9} \]
Maxrajlarning EKUKi: \(18\)
\[ \frac56=\frac{15}{18},\qquad \frac79=\frac{14}{18} \]
\[ 1\frac{15}{18}+2\frac{14}{18} =3\frac{29}{18} =\boxed{4\frac{11}{18}} \]
5ta boshqacha
Mana, maxrajlari har xil bo‘lgan aralash kasrlardan 5 ta yangi misol:
\[ 3\frac{2}{7}+1\frac{5}{6} =\boxed{5\frac{5}{42}} \]
\[ 7\frac{1}{4}-3\frac{2}{9} =\boxed{4\frac{1}{36}} \]
\[ 2\frac{3}{8}+4\frac{5}{12} =\boxed{6\frac{19}{24}} \]
\[ 9\frac{1}{5}-4\frac{7}{10} =\boxed{4\frac{1}{2}} \]
\[ 1\frac{7}{10}+3\frac{11}{15} =\boxed{5\frac{13}{30}} \]
Oʻzbek tilida yoz
Albatta, mana maxrajlari har xil bo‘lgan aralash kasrlardan 5 ta misol:
\[ 3\frac{2}{7}+1\frac{5}{6}=\boxed{5\frac{5}{42}} \]
\[ 7\frac{1}{4}-3\frac{2}{9}=\boxed{4\frac{1}{36}} \]
\[ 2\frac{3}{8}+4\frac{5}{12}=\boxed{6\frac{19}{24}} \]
\[ 9\frac{1}{5}-4\frac{7}{10}=\boxed{4\frac{1}{2}} \]
\[ 1\frac{7}{10}+3\frac{11}{15}=\boxed{5\frac{13}{30}} \]
Dog'ini
To‘g‘ri yechimi:
\[ 3\frac{2}{7}+1\frac{5}{6} \]
\(7\) va \(6\) ning EKUKi — \(42\).
\[ \frac{2}{7}=\frac{12}{42},\qquad \frac{5}{6}=\frac{35}{42} \]
\[ 3\frac{12}{42}+1\frac{35}{42} =4\frac{47}{42} =4+1\frac{5}{42} =\boxed{5\frac{5}{42}} \]
Demak, \(4\frac{20}{42}\) emas, to‘g‘ri javob:
\[ \boxed{5\frac{5}{42}} \]
Uzun qilib ishlab ber
Rasmdagi misol:
\[ 2\frac{3}{8}+4\frac{5}{12} \]
1-qadam: Butun qismlarni qo‘shamiz
\[ 2+4=6 \]
2-qadam: Kasrlarning umumiy maxrajini topamiz
Kasrlarning maxrajlari \(8\) va \(12\).
\(8\) va \(12\) ning eng kichik umumiy karralisi:
\[ EKUK(8;12)=24 \]
3-qadam: Kasrlarni umumiy maxrajga keltiramiz
\[ \frac{3}{8}=\frac{3\cdot3}{8\cdot3}=\frac{9}{24} \]
\[ \frac{5}{12}=\frac{5\cdot2}{12\cdot2}=\frac{10}{24} \]
4-qadam: Kasr qismlarini qo‘shamiz
\[ \frac{9}{24}+\frac{10}{24} =\frac{19}{24} \]
5-qadam: Butun va kasr qismlarni birlashtiramiz
\[ 2\frac{3}{8}+4\frac{5}{12} =6+\frac{19}{24} \]
\[ \boxed{6\frac{19}{24}} \]
Javob:
\[ \boxed{6\frac{19}{24}} \]
Ikkinchi va uchinchi qadamni yana tushun
Albatta, 2- va 3-qadamlarni batafsil tushuntiraman.
Misol:
\[ 2\frac{3}{8}+4\frac{5}{12} \]
2-qadam: Umumiy maxrajni topish
Kasrlarning maxrajlari:
\[ 8 \quad \text{va} \quad 12 \]
Kasrlarni qo‘shish uchun ularning maxrajlari bir xil bo‘lishi kerak. Shuning uchun 8 va 12 ga bo‘linadigan eng kichik sonni topamiz.
8 ning karralari:
\[ 8,\ 16,\ 24,\ 32,\ldots \]
12 ning karralari:
\[ 12,\ 24,\ 36,\ldots \]
Ikkalasida ham uchraydigan eng kichik son — 24.
Demak:
\[ EKUK(8;12)=24 \]
Umumiy maxrajimiz 24 bo‘ladi.
3-qadam: Kasrlarni maxraji 24 ga keltirish
Birinchi kasr:
\[ \frac{3}{8} \]
8 ni 24 ga aylantirish uchun 3 ga ko‘paytiramiz:
\[ 8\cdot3=24 \]
Maxrajni 3 ga ko‘paytirganimiz uchun suratni ham 3 ga ko‘paytiramiz:
\[ \frac{3}{8} = \frac{3\cdot3}{8\cdot3} = \frac{9}{24} \]
Shuning uchun:
\[ \frac{3}{8}=\frac{9}{24} \]
Ikkinchi kasr:
\[ \frac{5}{12} \]
12 ni 24 ga aylantirish uchun 2 ga ko‘paytiramiz:
\[ 12\cdot2=24 \]
Suratni ham 2 ga ko‘paytiramiz:
\[ \frac{5}{12} = \frac{5\cdot2}{12\cdot2} = \frac{10}{24} \]
Shuning uchun:
\[ \frac{5}{12}=\frac{10}{24} \]
Endi ikkala kasrning maxraji bir xil:
\[ \frac{3}{8}+\frac{5}{12} = \frac{9}{24}+\frac{10}{24} \]
Shundan keyin suratlarni qo‘shamiz:
\[ \frac{9+10}{24}=\frac{19}{24} \]
Ya’ni:
\[ 2\frac{3}{8}+4\frac{5}{12} =2+4+\frac{19}{24} =\boxed{6\frac{19}{24}} \]
5.10ga qaysi son bo`linadi
5 va 10 ga bo‘linadigan eng kichik son — 10.
Chunki:
\[ 10:5=2,\qquad 10:10=1 \]
Demak, EKUK(5; 10)=10.
Yaxshilab tushuntirib ber
5 va 10 ga qoldiqsiz bo‘linadigan sonni topamiz.
1. 5 ning karralari:
\[ 5,\ 10,\ 15,\ 20,\ 25,\ 30,\ldots \]
2. 10 ning karralari:
\[ 10,\ 20,\ 30,\ 40,\ldots \]
Ikkala qatorda ham bor sonlar:
\[ 10,\ 20,\ 30,\ldots \]
Ularning ichidagi eng kichik son — 10.
Chunki:
\[ 10:5=2 \]
\[ 10:10=1 \]
Demak:
\[ \boxed{\text{EKUK}(5;10)=10} \]
Kasrlarni umumiy maxrajga keltirganda ham 10 ni olamiz. Masalan:
\[ \frac{3}{5}=\frac{3\cdot2}{5\cdot2}=\frac{6}{10} \]
\[ \frac{7}{10}=\frac{7}{10} \]
Shunday qilib, maxrajlari 5 va 10 bo‘lgan kasrlar uchun umumiy maxraj 10 bo‘ladi.
4 chining javobi shunaqa chiqmaydi mi
Agar rasmda \(5\frac{2}{10}\) deb yozgan bo‘lsangiz, bu javob to‘g‘ri emas. 4-misol:
\[ 9\frac15-4\frac7{10} \]
Avval:
\[ \frac15=\frac2{10} \]
Shunda:
\[ 9\frac2{10}-4\frac7{10} \]
\(\frac2{10}<\frac7{10}\) bo‘lgani uchun 9 ta butundan 1 tasini kasrga aylantiramiz:
\[ 9\frac2{10}=8\frac{12}{10} \]
Endi ayiramiz:
\[ 8\frac{12}{10}-4\frac7{10} =4\frac5{10} =4\frac12 \]
Demak, to‘g‘ri javob:
\[ \boxed{4\frac12} \]
OʻZBEK tilida yoz
4-misolni o‘zbek tilida to‘liq yechamiz:
\[ 9\frac{1}{5}-4\frac{7}{10} \]
1-qadam: Kasrlarning maxrajini tenglashtiramiz
\[ \frac{1}{5}=\frac{2}{10} \]
Shuning uchun:
\[ 9\frac{2}{10}-4\frac{7}{10} \]
2-qadam: Butun sondan qarz olamiz
\(\frac{2}{10}\) dan \(\frac{7}{10}\) ni ayirib bo‘lmaydi. Shuning uchun 9 ta butundan 1 tasini olamiz:
\[ 9\frac{2}{10}=8\frac{12}{10} \]
Chunki:
\[ 1=\frac{10}{10},\qquad \frac{10}{10}+\frac{2}{10}=\frac{12}{10} \]
3-qadam: Ayiramiz
\[ 8\frac{12}{10}-4\frac{7}{10} \]
\[ (8-4)+\left(\frac{12}{10}-\frac{7}{10}\right) =4+\frac{5}{10} \]
\[ \frac{5}{10}=\frac{1}{2} \]
Demak:
\[ \boxed{9\frac15-4\frac7{10}=4\frac12} \]
Javob:
\[ \boxed{4\frac12} \]
Javobi besh butun 10 dan 5 chiqadi
Agar 4-misol
\[ 9\frac15-4\frac7{10} \]
bo‘lsa, javob \(5\frac5{10}\) emas, balki:
\[ \frac15=\frac2{10} \]
\[ 9\frac2{10}-4\frac7{10} \]
Kasr qismini ayirish uchun 1 butun qarz olamiz:
\[ 9\frac2{10}=8\frac{12}{10} \]
Endi:
\[ 8\frac{12}{10}-4\frac7{10} =4\frac5{10} \]
Demak, to‘g‘ri javob:
\[ \boxed{4\frac5{10}}=\boxed{4\frac12} \]
\(5\frac5{10}\) bo‘lishi uchun butun qismlar ayirmasi ham 5 bo‘lib qolishi kerak edi, lekin qarz olganimiz sababli \(9\) butun \(8\) ga kamayadi.
❓❓❓❓❓❓❓❓❓❓❓❗❗❗❗❗❗❓❓❓❓❓❓❓❓❓❓❓❓❓❓❓❌❓❌❓❌❓❌❓❌❓❌❓❌❓❌❓❓❌❓❌❌❓❌❓❌❓❌❓❌❓❌❓❌❓❌❓❌❓❌❓❓❌❓❌❓❌❓❌❓❌❌❓❓❌❓❌❓❌❓❌❌❓❓❌❓❌❓❌
Chalkash bo‘lib ketdi, xavotir olmang. Aynan shu misol uchun:
\[ 9\frac15-4\frac7{10} \]
\[ 9\frac15=9\frac2{10} \]
\[ 9\frac2{10}-4\frac7{10} =8\frac{12}{10}-4\frac7{10} =4\frac5{10} \]
Demak, javob:
\[ \boxed{4\frac5{10}}=\boxed{4\frac12} \]
Agar sizdagi 4-misol boshqacha bo‘lsa, uning shartini yoki rasmini yuboring.
Rahmat
Arzimaydi! 😊
Shu hadisga bitta hikoya yozib ber
Onamning duosi
Bir kuni Anvar maktabdan uyiga keldi. U do‘stlari bilan futbol o‘ynashni juda xohlardi. Shu payt onasi undan:
— Bolam, iltimos, dasturxon yozishga yordam ber, — deb so‘radi.
Anvar avvaliga o‘ynagani chiqmoqchi bo‘ldi. Ammo darsda eshitgan hadisini esladi: Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan “Kimga yaxshi muomala qilishim kerak?” deb so‘ragan odamga uch marta “Onang!” deb javob berilgan, keyin esa “Otang!” deyilgan edi.
Shunda Anvar onasiga yordam berishga qaror qildi. U dasturxon yozdi, non olib keldi va choy damlashda ko‘maklashdi. Onasi xursand bo‘lib:
— Rahmat, bolam. Alloh seni doimo yaxshi farzandlardan qilsin, — deb duo qildi.
Kechqurun otasi ishdan charchab keldi. Anvar otasining kiyimlarini joyiga qo‘ydi va unga suv olib berdi. Otasi o‘g‘lining mehribonligidan mamnun bo‘ldi.
Anvar o‘sha kuni bir narsani chuqur angladi: ota-onaga yaxshi muomala qilish, ularga yordam berish va hurmat ko‘rsatish — har bir farzandning burchidir. Onaning roziligi va otaning duosi inson uchun katta baxtdir.