Қысқаша жауап: буын үндестігіне бағынбайтын сөздер — кітап, қабілетті, мұғалімнен.
«Бөбекке тілек»
Бүгін біздің үйімізге жаңа бөбек келді. Барлығымыз оған ақ тілек айттық. Әжем: «Денің сау, ғұмырың ұзақ, бақытты бол! Кітап оқып, білімді, қабілетті азамат бол. Жақсы мұғалімнен білім ал, ата-анаңды сыйла!» — деді. Мен де: «Өмірің ұзақ болсын, жақсы адам болып өс!» — деп тілек білдірдім.
Түсіндіру
Буын үндестігі бойынша сөздегі дауысты дыбыстар:
- жуан болады: а, о, ұ, ы;
- жіңішке болады: ә, ө, ү, і, е.
Ал мына сөздерде жуан және жіңішке дауыстылар араласқан:
- кітап — і (жіңішке), а (жуан);
- қабілетті — а (жуан), і, е (жіңішке);
- мұғалімнен — ұ, а (жуан), і, е (жіңішке).
Бұл сөздер — басқа тілдерден енген сөздер, сондықтан буын үндестігіне бағынбайды. Ал бөбекке, тілек, бақытты сөздеріндегі дауыстылар өзара үндесіп тұр.
