Qisqa javob
Sahifaning asosiy mavzusi — silos massasini kerakli 75% namlikka keltirish.
Namligi 85% bo‘lgan makkajo‘xori va 15% bo‘lgan poxol uchun nisbat:
\[ 60:10=6:1 \]
Demak, 60 t makkajo‘xoriga 10 t poxol, yoki 100 t makkajo‘xoriga 16,7 t poxol qo‘shiladi.
Konspekt
1. Pirson kvadrati yordamida hisoblash
- Kerakli namlik: 75%
- Makkajo‘xori namligi: 85%
- Poxol namligi: 15%
Hisoblash:
\[ 85-75=10 \]
Bu — poxol miqdorini bildiradi.
\[ 75-15=60 \]
Bu — makkajo‘xori miqdorini bildiradi.
Shuning uchun:
\[ 60:10=6:1 \]
Ya’ni 6 qism makkajo‘xori va 1 qism poxol olinadi.
Natijani tekshirish
\[ \frac{60\cdot0,85+10\cdot0,15}{60+10} = \frac{51+1,5}{70} = 0,75=75\% \]
Hisob to‘g‘ri.
2. Silos tayyorlash qoidalari
- Tranşeya tagiga suyuqlikni shimish uchun 0,5–1 m maydalangan poxol to‘shaladi.
- Massa tezda maydalanib, tranşeyaga joylanishi kerak.
- Tranşeyani to‘ldirish 4–5 kundan oshmasligi lozim.
- Har kuni bosilgan massa qatlami kamida 90–100 sm bo‘lishi kerak.
- Massani yaxshi zichlash silos sifatining asosiy shartidir.
- Yaxshi zichlangan massa odatda 25–30°C haroratda achiydi. Yomon zichlansa, massa qiziydi va foydali moddalar, jumladan karotin hamda E vitamini kamayadi.
3. Maydalash uzunligi
| Massa namligi | Maydalash uzunligi |
|---|---|
| 70–75% | 2–4 sm |
| 75–80% | 5–7 sm |
| 80–85% | 8–10 sm |
| 85% dan yuqori | 10–12 sm |
| 70% dan past | 1,5–2 sm |
4. O‘rish balandligi
- Uzun bo‘yli silosbop ekinlar: 10–12 sm
- Boshqa o‘tlar: 5–6 sm
- Makkajo‘xorini har 1 sm balandroq o‘rish taxminan 3 sentner/ga hosilni dalada qoldiradi.
5. Ishlatiladigan texnikalar
Silos massasini maydalash uchun quyidagi mexanizmlardan foydalaniladi:
KS-2,6; KS-1,8; E-280; KUF-1,8.
