Задача · 10 класс Задача №3728547
А
А
Кыскача жооп: бул ачык тапшырма, ошондуктан сөздөрдү өзүң тандай аласың. Төмөндө 14 сөздүн даяр үлгү талдоосу берилди. Ар бир үнсүздүн жасалуу орду жана жасалуу ыкмасы көрсөтүлдү.
| № | Сөз | Үнсүздөрдүн талдоосу: жасалуу орду; жасалуу ыкмасы |
|---|---|---|
| 1 | таш | т — уччул, жарылма; ш — уччул, жылчыкчыл |
| 2 | дос | д — уччул, жарылма; с — уччул, жылчыкчыл |
| 3 | нан | н — уччул, мурунчул (эки жолу) |
| 4 | мал | м — эки эринчил, мурунчул; л — уччул, капталчыл |
| 5 | бала | б — эки эринчил, жарылма; л — уччул, капталчыл |
| 6 | арба | р — уччул, дирилдеме; б — эки эринчил, жарылма |
| 7 | туз | т — уччул, жарылма; з — уччул, жылчыкчыл |
| 8 | чана | ч — уччул, жылчыкчыл; н — уччул, мурунчул |
| 9 | жаз | ж — орточул, жылчыкчыл; з — уччул, жылчыкчыл |
| 10 | гүл | г — орточул, жарылма; л — уччул, капталчыл |
| 11 | кыш | к — түпчүл, жарылма; ш — уччул, жылчыкчыл |
| 12 | аң | ң — түпчүл, мурунчул |
| 13 | ваза | в — бир эринчил, жылчыкчыл; з — уччул, жылчыкчыл |
| 14 | футбол | ф — бир эринчил, жылчыкчыл; т — уччул, жарылма; б — эки эринчил, жарылма; л — уччул, капталчыл |
Эрежени түшүндүрүү
- Адегенде сөздөгү үнсүздөрдү гана бөлүп алабыз. Үндүүлөр талдоого кирбейт.
- Үнсүздүн жасалуу ордун аныктайбыз:
- тилдин учу катышса — уччул;
- тилдин ортосу катышса — орточул;
- тилдин түбү катышса — түпчүл;
- эки эрин катышса — эки эринчил;
- эрин менен тиш катышса — бир эринчил.
- Андан кийин абанын өтүү ыкмасын аныктайбыз:
- тоскоолдук толук жабылса — жарылма;
- аба кууш жылчык аркылуу өтсө — жылчыкчыл;
- аба мурун аркылуу өтсө — мурунчул;
- аба тилдин капталынан өтсө — капталчыл;
- тил дирилдесе — дирилдеме.
Текшерүү: мисалы, футбол сөзүндө төрт үнсүз бар: ф, т, б, л. Алардын ар бири өзүнүн жасалуу орду жана ыкмасы боюнча туура көрсөтүлдү.
