Реактивдук кыймыл

Кыска жооп:
Реактивдүү кыймыл — денеден анын бир бөлүгү (мисалы, газ) чоң ылдамдык менен бир тарапка бөлүнгөндө, дененин өзү карама-каршы тарапка кыймылдашы.

Негизги принцип

Бул кубулуш импульстун сакталуу мыйзамына негизделет:

\[ \vec p = m\vec v \]

Эгер ракета башында тынч турган болсо, жалпы импульс нөлгө барабар:

\[ \vec p_{\text{баштапкы}}=0 \]

Газдар артка чоң ылдамдык менен чыкканда, алардын импульсу пайда болот. Жалпы импульс сакталуусу үчүн ракета карама-каршы багытта учат:

\[ M\vec V + m\vec v=0 \]

мында:

• \(M\) — ракетанын массасы;
• \(V\) — ракетанын ылдамдыгы;
• \(m\) — чыккан газдын массасы;
• \(v\) — газдын ылдамдыгы.

Ошондуктан:

\[ V=-\frac{mv}{M} \]

«–» белгиси ракета менен газдын кыймыл багыттары карама-каршы экенин көрсөтөт.

Мисалдар

• ракета учушу;
• аба толтурулган шардын оозун коё бергенде учушу;
• кальмардын сууну артка түртүп сүзүшү.

Маанилүү: ракета абага таянбайт — ал газдарды артка чыгарып, импульстун сакталуу мыйзамы боюнча алдыга жылат.