Сте
Қысқаша жауап
Ежелгі түркілердің әскери өнерге бейім болуының басты себебі — көшпелі өмір салты, сыртқы жаулардан қорғану қажеттілігі және атқа міну, қару қолдану дағдыларының бала кезден қалыптасуы.
Тоныкөк көшпелі өмірді түркілердің еркіндігі мен тәуелсіздігін сақтайтын тиімді өмір салты деп санаған.
Арабтар түркілерді батыл, күшті әрі қауіпті жауынгерлер деп бағалаған. Олар түркілерден қорғану үшін бекіністер салған.
Ежелгі түркі қылышының әшекейінен қазақтың кейінгі зергерлік, қару-жарақ және ою-өрнек өнерімен сабақтастық байқалады.
Негізгі түсіндіру
1. Әскери өнерге бейім болуы
Түркілердің негізгі кәсібі көшпелі мал шаруашылығы болған. Олар кең далада үнемі көшіп-қонып жүргендіктен, атқа мінуге және ұзақ жол жүруге жақсы бейімделді. Жайылым мен жерді қорғау үшін басқа тайпалармен күресуге тура келді. Сондықтан әрбір ер адам жауынгер болуға дайын болды.
2. Тоныкөктің көшпелі өмірді жақтауы
Тоныкөк және көшпелі өмір
Тоныкөк көшпелі өмір салтын түркі халқының еркіндігі мен қауіпсіздігін сақтайтын маңызды жол деп санаған. Көшпелі тұрмыс кезінде халық малға қолайлы жайылым іздеп, еркін қозғала алды. Ал жау шабуыл жасаған жағдайда түркілер атқа тез қонып, бір жерден екінші жерге жылдам ауыса алатын.
Көшпелі өмір атты әскердің дамуына да мүмкіндік берді. Түркі жауынгерлері ат үстінде садақ атып, қылыш қолдануды жақсы меңгерді. Егер түркілер қалаға тұрақты қоныстанса, олардың қозғалысы шектеліп, саны көп мемлекеттердің шабуылына төтеп беруі қиындай түсер еді. Сондықтан Тоныкөк көшпелі өмір салты түркілердің тәуелсіздігін, жауынгерлік қабілетін және ұлттық дәстүрін сақтайды деп есептеген.
3. Арабтардың бағасы
Арабтар түркілердің әскери шеберлігін жоғары бағалаған. Олар түркілерді соғыста өте мықты, батыл және қауіпті қарсылас деп санаған. Түркілердің шабуылдарынан қорғану үшін шекаралас аймақтарға бекіністер салынған. Бұл — арабтардың түркі әскерімен санасқанын көрсетеді.
4. Қазақ өнерімен ұқсастығы
Қылыштың әшекейіндегі көркем безендіру қазақ халқының қару-жарақ, ат әбзелдері мен зергерлік бұйымдарын әшекейлеу дәстүріне ұқсайды. Екі өнерде де:
- металды бедерлеп, ойып өрнектеу;
- геометриялық және өсімдік тәрізді оюларды қолдану;
- жануар бейнелерін стильдеп көрсету;
- қару мен тұрмыстық бұйымды әсемдеу байқалады.
Бұл — ежелгі түркі өнері мен кейінгі қазақ халқының өнері арасында мәдени сабақтастық бар екенін дәлелдейді.
Өзін-өзі тексеру: 1-сұрақта себеп, 2-сұрақта Тоныкөктің көзқарасын түсіндіру, 3-сұрақта арабтардың бағасын дәлелдеу, 4-сұрақта өнердегі ұқсастықты көрсету керек.
Обсуждение
4 сообщенияОсы жауапты дәптерге қысқаша етіп жазып берші
Осы жауапты дәптерге қысқаша етіп жазып берші
Ежелгі түркілер көшпелі өмір сүріп, атқа міну мен қару қолдануды жастайынан үйренгендіктен, әскери өнерге бейім болды.
Тоныкөк көшпелі өмірді еркіндік пен тәуелсіздікті сақтайтын, жаудан қорғануға қолайлы өмір салты деп санады.
Арабтар түркілерді батыл әрі күшті жауынгерлер деп бағалады. Олар қорғану үшін бекіністер салды.
Қылыштың әшекейлері қазақтың зергерлік және қару-жарақ өнеріне ұқсайды. Бұл мәдени сабақтастықты көрсетеді.
Қысқаша жауап
Ежелгі түркілер көшпелі өмір салты мен жерін қорғау қажеттілігіне байланысты әскери өнерге бейім болды.
Тоныкөк көшпелі өмір түркілердің еркіндігі мен тәуелсіздігін сақтайды деп санады.
Арабтар түркілерді батыл әрі күшті жауынгерлер деп бағалады.
Қылыш әшекейлеріндегі ою-өрнек пен безендіру тәсілдері қазақтың зергерлік өнеріне ұқсайды.
