Кыскача жооп:
Чыңгыз Айтматовдун «Тоолор кулаганда» («Түбөлүк колукту») романы адам менен жаратылыштын байланышы, руханий баалуулуктардын жоголушу жана акча үчүн адамдык сапаттан баш тартуу жөнүндө. Автор тоо илбирсинин тагдырын Арсен Саманчиндин тагдыры менен катар сүрөттөйт.
Негизги мазмуну:
Окуяда тоолуу аймактагы адамдардын жашоосу жана сейрек кездешүүчү илбирстердин тагдыры баяндалат. Пайда табууну көздөгөндөр жаратылышты, анын ичинде илбирстерди да жок кылууга барышат.
Арсен Саманчин — чыгармачыл, адамдык абийирди жана чындыкты жогору койгон каарман. Ал «Түбөлүк колукту» жөнүндөгү уламышты чыгармачылык аркылуу жеткирүүгө аракет кылат.
Арсендин адамдык принциптери акчага, өзүмчүлдүккө жана зомбулукка негизделген дүйнө менен карама-каршы келет.
Романда адамдын тагдыры менен илбирстин тагдыры окшош көрсөтүлөт: экөө тең ырайымсыздыкка жана ач көздүккө туш болушат.
«Тоолор кулаганда» деген аталыш түз мааниде гана эмес, символдук мааниде да колдонулган. Ал жаратылыштын бузулушунан тышкары, адамдардын абийири, салт-санаасы жана руханий дүйнөсү кыйрап баратканын билдирет.
Негизги идеясы:
Адам табиятты коргобосо жана абийирин жоготсо, байлык менен өнүгүү да коомду бактылуу кыла албайт.
Эсте сактоо үчүн: илбирс — жаратылыш, Арсен — адамдык абийир, кулаган тоолор — руханий кыйроонун белгиси.
