Реши задание на изображении

Прышлі, калі ласка, выяву яшчэ раз: яна не адлюстроўваецца ў чаце. Я вырашу ўсе заданні II–VIII.

Гэта працяг папярэдняга задання: на выяве заданні II–VIII.

II. Храналогія падзей

1. 1500–1503 гг. — вайна ВКЛ з Маскоўскай дзяржавай, страта часткі ўсходніх зямель.
2. 1506 г. — перамога войска ВКЛ над крымскімі татарамі ў бітве пад Клецкам.
3. 1508 г. — мяцеж Міхаіла Глінскага.
4. 1514 г. — перамога войска ВКЛ на чале з К. Астрожскім над маскоўскім войскам у бітве пад Оршай.
5. 1517 г. — Ф. Скарына пачаў кнігадрукаванне ў Празе; выдаў «Псалтыр».
6. 1522 г. — у Вільні Ф. Скарына выдаў «Малую падарожную кніжку».
7. 1525 г. — у Вільні Ф. Скарына выдаў «Апостал».
8. 1529 г. — прыняты Першы Статут ВКЛ.
9. 1534–1537 гг. — вайна ВКЛ з Маскоўскай дзяржавай.

III. Размеркаванне паняццяў

1) Палітычнае развіццё

Магнаты, Статут, Паны-Рада, паспалітае рушэнне, канцлер, вальны сойм.

Гэтыя паняцці звязаны з дзяржаўным кіраваннем, заканадаўствам, войскам і палітычнай дзейнасцю саслоўяў.

2) Эканамічнае развіццё

Запрыгоньванне, мястэчка, мяшчане, паншчына, фальварак.

Яны характарызуюць развіццё сельскай гаспадаркі, рамяства, гандлю і становішча сялян і гараджан.

3) Культурнае развіццё

Іканапіс, фрэска, калегіі, Адраджэнне.

Гэтыя паняцці звязаны з адукацыяй, мастацтвам і распаўсюджваннем гуманістычных ідэй.

IV. Роля гістарычных асоб

• Аляксандр Ягелончык — вялікі князь літоўскі ў 1492–1506 гг. Выдаў Прывілей 1492 г., які абмежаваў уладу вялікага князя і павялічыў ролю Паны-Рады. Пры ім ВКЛ вяло вайну з Маскоўскай дзяржавай.

• Жыгімонт I Стары — вялікі князь літоўскі і кароль польскі ў 1506–1548 гг. Пры ім быў падаўлены мяцеж М. Глінскага, адбылася перамога пад Оршай, прыняты Першы Статут ВКЛ.

• Міхаіл Глінскі — буйны магнат і ваенны дзеяч. У 1506 г. кіраваў перамогай над крымскімі татарамі пад Клецкам, а ў 1508 г. узначаліў мяцеж супраць Жыгімонта I.

• Францыск Скарына — беларускі гуманіст, асветнік і першадрукар. У 1517–1519 гг. друкаваў кнігі ў Празе, а ў 1522 і 1525 гг. — у Вільні.

• Канстанцін Астрожскі — вялікі гетман ВКЛ, таленавіты военачальнік. У 1514 г. узначаліў войска ВКЛ у пераможнай бітве з Масквой пад Оршай.

• Мікола Гусоўскі — паэт-гуманіст эпохі Адраджэння. Аўтар паэмы «Песня пра зубра», у якой апісаў прыроду і жыццё народаў ВКЛ.

• Ян Вісліцкі — паэт эпохі Адраджэння, аўтар лацінамоўнай паэмы «Пруская вайна», прысвечанай Грунвальдскай бітве.

V. Вынікі падзей і працэсаў

1. Барацьба ВКЛ з Маскоўскай дзяржавай і крымскімі татарамі
   ВКЛ страціла частку ўсходніх зямель, у тым ліку Смаленск. Войны прывялі да разбурэнняў, але спрыялі ўмацаванню абароны дзяржавы і войска.

2. Мяцеж М. Глінскага
   Мяцеж быў падаўлены, Глінскі ўцёк у Маскоўскую дзяржаву. Улада Жыгімонта I і цэнтральнае кіраванне ВКЛ умацаваліся.

3. Складанне фальварачна-паншчыннай сістэмы
   Пашыраліся фальваркі і вытворчасць збожжа на продаж. Узмацнялася эксплуатацыя сялян, раслі паншчына і запрыгоньванне.

4. З’яўленне мястэчак
   Развіваліся рамяство і гандаль, фарміраваліся мясцовыя рынкі, павялічвалася колькасць мяшчан.

5. Пашырэнне Адраджэння
   Распаўсюджваліся гуманістычныя ідэі, развіваліся кнігадрукаванне, адукацыя, літаратура, мастацтва і навука.

VI. Апавяданне

У першай палове XVI ст. у ВКЛ адбывалася рэфармаванне дзяржаўнага ладу. Прывілей Аляксандра 1492 г., пацверджаны Жыгімонтам I, абмежаваў уладу вялікага князя і ўзмацніў значэнне Паны-Рады. Важную ролю пачаў адыгрываць вальны сойм, у якім удзельнічалі прадстаўнікі шляхты. Удасканальваўся дзяржаўны апарат, дзейнічалі канцлер, гетман, маршалак і падскарбій. Ваенная арганізацыя абапіралася на паспалітае рушэнне. У 1529 г. быў прыняты Першы Статут ВКЛ — збор законаў, напісаны на старабеларускай мове. Ён упарадкаваў суд, кіраванне, правы і абавязкі розных саслоўяў. Такім чынам, у ВКЛ узмацняліся законнасць і саслоўна-прадстаўнічыя органы ўлады.

VII. Чаму першую палову XVI ст. можна назваць «На хвалі Адраджэння»

1. У ВКЛ распаўсюджваліся гуманістычныя ідэі і ўзрасталі культурныя сувязі з краінамі Еўропы.
2. Ф. Скарына ў 1517 г. пачаў кнігадрукаванне ў Празе, а ў 1522 г. заснаваў друкарню ў Вільні.
3. Развівалася літаратура: М. Гусоўскі стварыў «Песню пра зубра», а Я. Вісліцкі — «Прускую вайну».
4. Пашыралася адукацыя, прадстаўнікі шляхты і мяшчан вучыліся ў еўрапейскіх універсітэтах.
5. Развіваліся іканапіс, фрэскавы жывапіс і архітэктура, у мастацтве з’яўляліся рысы Адраджэння.
6. У 1529 г. быў створаны Першы Статут ВКЛ — важны помнік прававой і пісьмовай культуры.
7. Кнігі, адукацыя і мастацтва сталі больш даступнымі для розных слаёў насельніцтва.

VIII. Пачатак табліцы