Қысқаша жауаптар
- 1 — ақиқат; 2 — жалған; 3 — ақиқат; 4 — жалған; 5 — жалған.
- \(17^\circ C=290\ K;\quad 23^\circ C=296\ K;\quad 173\ K=-100^\circ C;\quad 400\ K=127^\circ C.\)
- Ағаштың жылу өткізгіштігі кірпіштікінен аз — ол жылуды нашар өткізеді, сондықтан үй жылы болады.
- а) \(m=0{,}8\ кг,\ \Delta t=80^\circ C=80\ К;\) b) \(Q=268\,800\ Дж=268{,}8\ кДж.\)
- D) — заттың меншікті жану жылуы мен массасы.
- А) график бойынша шамамен 300 °C (қорғасынның кестелік мәні \(327^\circ C\));
Ә) 20 мин (10 мин-тан 30 мин-қа дейін);
Б) қорғасын;
D) \(Q=20\ кДж=20\,000\ Дж.\) - температура өзгермейді; ішкі энергия артады.
- \(m=0{,}1\ кг;\quad Q=85{,}3\ кДж=0{,}0853\ МДж.\)
Неге бұлай?
Булану кез келген температурада жүреді. Конденсация — газдың сұйыққа айналуы, керісінше емес. Диффузия да кез келген температурада жүреді, тек жоғары температурада жылдамырақ болады. Жану жылуы \(Q=qm\), сондықтан масса мен отын тегіне тәуелді.
Температураларды түрлендіру:
\[ T(K)=t(^\circ C)+273,\qquad t(^\circ C)=T(K)-273. \] Мысалы: \(17+273=290\ K;\ 400-273=127^\circ C.\)Жылу өткізгіштігі төмен материал жылуды баяу өткізеді. Сондықтан ағаш үй қыста жылуды ұстап, жазда қатты қызбайды.
Суды қайнату — \(20^\circ C\)-тан \(100^\circ C\)-қа қыздыру: \[ Q=cm(t_2-t_1)=4200\cdot0{,}8\cdot(100-20)=268\,800\ Дж. \] Өлшем бірлігін тексереміз: \(\frac{Дж}{кг\cdot^\circ C}\cdot кг\cdot^\circ C=Дж\).
Толық жану кезіндегі жылу: \[ Q=qm, \] мұндағы \(q\) — меншікті жану жылуы, \(m\) — масса. Сондықтан D жауабы дұрыс.
Графиктің көлденең бөлігі — балқу процесі: онда температура өзгермейді. Оның ұзақтығы \(30-10=20\) мин. Заттың балқу температурасы шамамен \(300^\circ C\) (қорғасын үшін \(327^\circ C\)), сондықтан бұл — қорғасын. Жылу мөлшері: \[ Q=\lambda m=25\ \frac{кДж}{кг}\cdot0{,}8\ кг=20\ кДж. \]
Балқу кезінде берілген жылу молекулалар арасындағы байланыстарды бұзуға жұмсалады, сондықтан температура өзгермейді, ал ішкі энергия артады.
Спирт қазірдің өзінде қайнау температурасында, сондықтан тек булануға кететін жылуды есептейміз: \[ Q=rm=0{,}853\ \frac{МДж}{кг}\cdot0{,}1\ кг=0{,}0853\ МДж=85{,}3\ кДж. \]
