Орында бжб2 әдебиеттен

1. «Біржан – Сара» айтысы

Менің ойымша, «Біржан – Сара» айтысы — XIX ғасырдағы қазақ әдебиеті мен ән өнерінің тарихи-көркем құндылығы биік мұрасы. Себебі ол сол дәуірдегі қоғамдық ахуалды, әйел ақынның орнын және суырыпсалма дәстүрдің күшін бейнелейді. Оны мына мысалдармен дәлелдей аламын: 1) Сараның Біржанмен тең дәрежеде тартысы — әйел теңдігі мен шешендік өнердің жоғарылығын көрсетеді; 2) айтыс ауыз әдебиетінің жанды дәстүрін сақтап, халық арасында кең тарады. Осыған байланысты мен: айтыстың тек көркемдік емес, тарихи-мәдени құндылығы да зор деген шешімге келдім.

2. Бұхар жырау «Тілек»

«Тілек» — жыраудың патриоттық-философиялық ойын бата-тілек үлгісінде жеткізген, сондықтан құнды туынды. Басты идеясы — ел бірлігі, әділеттілік және ұрпақ тәрбиесі. Көркемдік қуаты: 1) тілек-сөйлемдердің қайталануы («…болсын») жыр ырғағын күшейтіп, тағылымдық әсер береді; 2) теңеу, эпитет, қаратпа сөздер арқылы хан тұлғасы мен ел болашағы сомдалады. Жырау тарих пен заман туралы ойды сөз зергерлігімен ұштастырады. Сондықтан «Тілек» — мазмұны терең, көркемдігі жоғары, бүгінге дейін тәрбиелік мәнін жоғалтпаған мұра.