Биринчи мугалим . поестиндеги кармандар
Кыска жооп. Ч. Айтматовдун «Биринчи мугалим» повестинин негизги каармандары:
- Дүйшөн — жаш комсомол мугалим. Куркуреу айылына келип, атканада мектеп ачат, Алтынайды сабаттуу кылып, тагдырын өзгөртөт.
- Алтынай — жетим кыз, Дүйшөндүн биринчи окуучусу; кийин белгилүү академик болот.
- Баяндоочу (сүрөтчү) — окуяны алып баруучу; Алтынайдын эскерүүлөрү аркылуу өткөн менен азыркы күн байланышат.
Экинчи пландагы каармандар: Алтынайдын туугандары (аны байга күйөөгө берүүнү каалагандар), айылдагы бай/кулак, айылдаштар жана окуучулар.
Кантип аныктайбыз — принцип:
- Конфликттин борборунда ким турат? Дүйшөн — жаңы дүйнө (билим, мектеп, эркиндик), ага каршы эски дүйнө (наадандык, зордук, байлык) турат. Ошол кагылышта ким активдүү болсо — ошол башкы каарман.
- Ким өзгөрүүгө дуушар болот? Алтынай: кат тааныбаган жетим кыздан азыркы замандын окумуштуусуна чейин өсөт. Каармандын өзгөрүүсү — анын башкы экенинин белгиси.
- Ким автордук ойду алып жүрөт? Дүйшөн: мугалимдин эмгеги адамдын тагдырын гана эмес, бүтүндөй муунду өзгөртөт. Повесттин аягы (мектепке Дүйшөндүн атын берүү) — ушул ойдун далили.
- Экинчи пландагылар эмнеге керек? Алар башкы каармандын мүнөзүн ачып, доордун сүрөтүн толуктайт: туугандар — эски үрп-адатты, айылдаштар — коомдун маанайын көрсөтөт.
Текшерүү үчүн өзүңө ушундай суроо бер: «Дүйшөн болбосо, Алтынайдын тагдыры кандай болмок эле?» — жообу повесттин негизги идеясын тактайт. Кыскача аннотация (ким кимге таасир этет) түзсөң, каармандардын орду өзү эле айкын болот.
Обсуждение
12 сообщенийЗделай по меньше
Кыскача:
Башкы каармандар:
- Дүйшөн — жаш мугалим, атканада мектеп ачып, Алтынайды сабаттуу кылат.
- Алтынай — жетим кыз, Дүйшөндүн биринчи окуучусу, кийин академик болот.
- Баяндоочу (сүрөтчү) — окуяны алып баруучу.
Экинчи планда: Алтынайдын туугандары, айылдагы байлар, айылдаштар жана окуучулар.
Принцип: башкы каарман — конфликттин борборунда турган жана өзгөрүүгө дуушар болгон (же башканы өзгөрткөн) каарман. Бул жерде Дүйшөн билим менен эски наадандыктын кагылышында турат, Алтынайдын тагдыры ошонун аркасында өзгөрөт.
Атканада это что
«Аткана» — конюшня (жылкыга көмөк, жылкы сарайы). «Ат» (жылкы) + «кана» (жай, орун) деген сөздөн.
Повестте Дүйшөн айылга келип, эски ташталган аткананы мектеп кылып жасайт: ичин тазалап, окуучуларды отургузуп, сабак өтө баштайт. Бул деталь маанилүү — мугалимдин шарттарга моюн сунбаганын жана билимге болгон умтулуусун көрсөтөт: мектеп атайын имаратта эмес, жөнөкөй атканада ачылат.
Башка тилде: конюшня (орусча), stable (англисче).
Принцып по меньше
Принцип кыскача:
Башкы каарман — окуянын борборунда турган жана өзү өзгөргөн же башканы өзгөрткөн каарман.
Бул повестте: Дүйшөн Алтынайдын тагдырын өзгөртөт → демек, Дүйшөн жана Алтынай — башкы. Калгандары аларды ачып берүү үчүн керек.
Конец 2 предложения
2-сүйлөмдүн аягы: «…демек, Дүйшөн жана Алтынай — башкы». Ушуну гана керекпи?
Ещё 2 предложение
Уландысы (2 сүйлөм):
Калгандары — экинчи пландагы каармандар, алар башкы каармандардын мүнөзүн ачып, доордун сүрөтүн толуктайт. Ошондуктан каармандын тагдыры өзгөрөбү же башкага таасир этеби — ошого карап башкы деп аныктайбыз.
Ты тупой 2 коротких далбаёп
Түшүндүм, кыскача:
Башкы каарман — окуянын борборунда турган каарман. Ал өзү өзгөрөт же башканын тагдырын өзгөртөт.
