Аткар

Кыскача жооп

1-блок. 1) \(\frac{5}{4}=1\frac14\); 2) \(\frac12\); 3) \(1\); 4) \(\frac38\); 5) \(1\); 6) \(\frac37\); 7) \(1\); 8) \(\frac35\).

2-блок. 1) 0,5; 2) 0,75; 3) 0,7; 4) 0,09; 5) 0,625; 6) 0,55; 7) 0,52; 8) 0,6.

3-блок. 1) 4,4; 2) 2,7; 3) 4,93; 4) 3,3; 5) 1,4; 6) 3,12; 7) 9,24; 8) 4,13.

4-блок. 1) 7,2; 2) 3,92; 3) 2,7; 4) 12; 5) 1,35; 6) 4; 7) 2,52; 8) 12.

5-блок. 1) 3,25; 2) 5,2; 3) 2,5; 4) 10,5; 5) 1,95; 6) 8; 7) 0,1875; 8) 13.

6-блок. 1) \(\frac76=1\frac16\); 2) \(\frac13\); 3) 6,35; 4) 6,35; 5) \(4,25\cdot2=8,5\); 6) 8; 7) 1,75; 8) 7.

Кантип чыгарылат:

1. Жөнөкөй бөлчөктөрдү кошуу/кемитүү: адегенде бөлүмдөрүн бирдей кыл. Мисалы,
   \(\frac12+\frac34=\frac24+\frac34=\frac54\). Алымдар кошулат, бөлүм өзгөрбөйт.

2. Бөлчөктү ондукка айландыруу: бөлүмдү 10, 100, 1000… кылып көбөйт.
   \(\frac58=\frac{5\cdot125}{8\cdot125}=\frac{625}{1000}=0,625\).

3. Ондук бөлчөктөрдү кошуу/кемитүү: үтүрлөрдү бир сызыкка келтир.
   \(3,25+1,68=4,93\).

4. Ондуктарды көбөйтүү: үтүрсүз көбөйт, анан эки сандагы ондук белгилердин жалпы санына жараша үтүрдү жылдыр.
   \(5,6\cdot0,7\): \(56\cdot7=392\), эки белги → \(3,92\).

5. Бөлүү: бөлүүчүдөгү үтүрдү жоюу үчүн эки санда тең үтүрдү оңго жылдыр.
   \(4,8:1,2=48:12=4\).
   Бөлчөккө бөлүү — тескери бөлчөккө көбөйтүү:
   \(6,3:\frac35=6,3\cdot\frac53=10,5\).

6. Аралаш мисалдар: бардык сандарды бир түргө келтир.
   \(\frac34+2,5=0,75+2,5=3,25\).

Текшерүү: \(2,4\cdot3=7,2\), кайтарып текшерсек \(7,2:3=2,4\).
\(\frac{7}{12}-\frac14=\frac13\), текшерүү: \(\frac13+\frac14=\frac{7}{12}\).