Краткий ответ: ниже для каждой реакции — молекулярное, полное и сокращённое ионное уравнения.
1.
- Молекулярное: \(\mathrm{BaCl_2 + K_2SO_4 \rightarrow BaSO_4\downarrow + 2KCl}\)
- Полное: \(\mathrm{Ba}^{2+} + 2\mathrm{Cl}^{-} + 2\mathrm{K}^{+} + \mathrm{SO_4}^{2-} \rightarrow \mathrm{BaSO_4}\downarrow + 2\mathrm{K}^{+} + 2\mathrm{Cl}^{-}\)
- Сокращённое: \(\mathrm{Ba}^{2+} + \mathrm{SO_4}^{2-} \rightarrow \mathrm{BaSO_4}\downarrow\)
2.
- Молекулярное: \(\mathrm{Na_2CO_3 + H_2SO_4 \rightarrow Na_2SO_4 + CO_2\uparrow + H_2O}\)
- Полное: \(2\mathrm{Na}^{+} + \mathrm{CO_3}^{2-} + 2\mathrm{H}^{+} + \mathrm{SO_4}^{2-} \rightarrow 2\mathrm{Na}^{+} + \mathrm{SO_4}^{2-} + \mathrm{CO_2}\uparrow + \mathrm{H_2O}\)
- Сокращённое: \(\mathrm{CO_3}^{2-} + 2\mathrm{H}^{+} \rightarrow \mathrm{CO_2}\uparrow + \mathrm{H_2O}\)
3.
- Молекулярное: \(\mathrm{2NaOH + Cu(NO_3)_2 \rightarrow Cu(OH)_2\downarrow + 2NaNO_3}\)
- Полное: \(2\mathrm{Na}^{+} + 2\mathrm{OH}^{-} + \mathrm{Cu}^{2+} + 2\mathrm{NO_3}^{-} \rightarrow \mathrm{Cu(OH)_2}\downarrow + 2\mathrm{Na}^{+} + 2\mathrm{NO_3}^{-}\)
- Сокращённое: \(\mathrm{Cu}^{2+} + 2\mathrm{OH}^{-} \rightarrow \mathrm{Cu(OH)_2}\downarrow\)
4.
- Молекулярное: \(\mathrm{CaCO_3 + 2HCl \rightarrow CaCl_2 + CO_2\uparrow + H_2O}\)
- Полное: \(\mathrm{CaCO_3} + 2\mathrm{H}^{+} + 2\mathrm{Cl}^{-} \rightarrow \mathrm{Ca}^{2+} + 2\mathrm{Cl}^{-} + \mathrm{CO_2}\uparrow + \mathrm{H_2O}\)
- Сокращённое: \(\mathrm{CaCO_3} + 2\mathrm{H}^{+} \rightarrow \mathrm{Ca}^{2+} + \mathrm{CO_2}\uparrow + \mathrm{H_2O}\)
5.
- Молекулярное: \(\mathrm{2NaOH + H_2SO_4 \rightarrow Na_2SO_4 + 2H_2O}\)
- Полное: \(2\mathrm{Na}^{+} + 2\mathrm{OH}^{-} + 2\mathrm{H}^{+} + \mathrm{SO_4}^{2-} \rightarrow 2\mathrm{Na}^{+} + \mathrm{SO_4}^{2-} + 2\mathrm{H_2O}\)
- Сокращённое: \(\mathrm{H}^{+} + \mathrm{OH}^{-} \rightarrow \mathrm{H_2O}\)
6.
- Молекулярное: \(\mathrm{Na_2S + 2HNO_3 \rightarrow 2NaNO_3 + H_2S\uparrow}\)
- Полное: \(2\mathrm{Na}^{+} + \mathrm{S}^{2-} + 2\mathrm{H}^{+} + 2\mathrm{NO_3}^{-} \rightarrow 2\mathrm{Na}^{+} + 2\mathrm{NO_3}^{-} + \mathrm{H_2S}\uparrow\)
- Сокращённое: \(\mathrm{S}^{2-} + 2\mathrm{H}^{+} \rightarrow \mathrm{H_2S}\uparrow\)
7.
- Молекулярное: \(\mathrm{Mg(OH)_2 + H_2SO_4 \rightarrow MgSO_4 + 2H_2O}\)
- Полное: \(\mathrm{Mg(OH)_2} + 2\mathrm{H}^{+} + \mathrm{SO_4}^{2-} \rightarrow \mathrm{Mg}^{2+} + \mathrm{SO_4}^{2-} + 2\mathrm{H_2O}\)
- Сокращённое: \(\mathrm{Mg(OH)_2} + 2\mathrm{H}^{+} \rightarrow \mathrm{Mg}^{2+} + 2\mathrm{H_2O}\)
8.
- Молекулярное: \(\mathrm{Al_2(SO_4)_3 + 3Ba(NO_3)_2 \rightarrow 2Al(NO_3)_3 + 3BaSO_4\downarrow}\)
- Полное: \(2\mathrm{Al}^{3+} + 3\mathrm{SO_4}^{2-} + 3\mathrm{Ba}^{2+} + 6\mathrm{NO_3}^{-} \rightarrow 2\mathrm{Al}^{3+} + 6\mathrm{NO_3}^{-} + 3\mathrm{BaSO_4}\downarrow\)
- Сокращённое: \(\mathrm{Ba}^{2+} + \mathrm{SO_4}^{2-} \rightarrow \mathrm{BaSO_4}\downarrow\)
9.
- Молекулярное: \(\mathrm{Zn + H_2SO_4 \rightarrow ZnSO_4 + H_2\uparrow}\)
- Полное: \(\mathrm{Zn} + 2\mathrm{H}^{+} + \mathrm{SO_4}^{2-} \rightarrow \mathrm{Zn}^{2+} + \mathrm{SO_4}^{2-} + \mathrm{H_2}\uparrow\)
- Сокращённое: \(\mathrm{Zn} + 2\mathrm{H}^{+} \rightarrow \mathrm{Zn}^{2+} + \mathrm{H_2}\uparrow\)
10.
- Молекулярное: \(\mathrm{Na_2SO_3 + 2HNO_3 \rightarrow 2NaNO_3 + SO_2\uparrow + H_2O}\)
- Полное: \(2\mathrm{Na}^{+} + \mathrm{SO_3}^{2-} + 2\mathrm{H}^{+} + 2\mathrm{NO_3}^{-} \rightarrow 2\mathrm{Na}^{+} + 2\mathrm{NO_3}^{-} + \mathrm{SO_2}\uparrow + \mathrm{H_2O}\)
- Сокращённое: \(\mathrm{SO_3}^{2-} + 2\mathrm{H}^{+} \rightarrow \mathrm{SO_2}\uparrow + \mathrm{H_2O}\)
Как получать такие уравнения
- Составь молекулярное уравнение. В реакциях обмена катионы и анионы меняются местами. Реакция идёт до конца, если образуется осадок, газ или вода.
- Уравняй атомы.
- Разбей на ионы сильные растворимые электролиты: кислоты \(\mathrm{HCl,\ H_2SO_4,\ HNO_3}\), щёлочи \(\mathrm{NaOH}\), растворимые соли.
- Не разбивай на ионы: осадки \(\mathrm{BaSO_4,\ Cu(OH)_2}\), нерастворимые \(\mathrm{CaCO_3,\ Mg(OH)_2}\), газы и слабые электролиты \(\mathrm{CO_2,\ SO_2,\ H_2S,\ H_2O}\), простые вещества \(\mathrm{Zn,\ H_2}\).
- Сократи одинаковые ионы слева и справа — это «ионы-наблюдатели». После этого проверь атомы и заряды.
Проверка на примере №3: \(\mathrm{Cu}^{2+} + 2\mathrm{OH}^{-} \rightarrow \mathrm{Cu(OH)_2}\downarrow\). Слева заряд \(+2 + 2(-1)=0\), справа осадок нейтрален; атомы Cu, O и H сходятся.
В №5 и №8 коэффициенты в сокращённых уравнениях можно не сокращать: допустимы \(2\mathrm{H}^{+} + 2\mathrm{OH}^{-} \rightarrow 2\mathrm{H_2O}\) и \(3\mathrm{Ba}^{2+} + 3\mathrm{SO_4}^{2-} \rightarrow 3\mathrm{BaSO_4}\downarrow\).
