Илим жана маданиятты саламаттыкты сактоо география конспект

Кыскача жооп: Илим, маданият жана саламаттыкты сактоо географиясы — алардын дүйнөдө жана өлкөбүздө кандай жайгашканын, эмне үчүн айрым жерлерде жакшы өнүккөнүн, калктын жашоосуна кандай таасир этээрин изилдеген тема. Негизги ой: өнүгүү деңгээли, калктын жайгашуусу, табигый шарт, экономика жана тарых бул тармактардын географиясын аныктайт.

Конспект

1. Илимдин географиясы

• Илимдин борборлору көбүнчө ири университеттер, илимий институттар жана технополистер жайгашкан шаарларда болот.
• Дүйнөдө илим өнүккөн региондор: АКШ, Батыш Европа, Япония, Кытай, Индия.
• Илимдин өнүгүшүнө таасир этүүчү факторлор:
  • каржылоо;
  • билимдүү кадрлар;
  • лабораториялар жана жабдуулар;
  • транспорт, байланыш, шаардашуу.
• Кыргызстанда илимий мекемелер негизинен Бишкек жана Ош шаарларына топтолгон. Аймактарда илимий борборлор аз.

2. Маданияттын географиясы

• Маданият — тил, дин, салт-санаа, искусство, музыка, музей, театр, китепкана, архитектура.
• Маданияттын таралышы тарых, этнос, дин, миграция, шаарлашуу менен байланыштуу.
• Дүйнөлүк маданий борборлор: Париж, Рим, Каир, Ыстанбул, Самарканд, Бухара.
• Кыргызстанда тарыхий-маданий объектилер: Ош, Бурана, Таш-Рабат, Сулайман-Тоо.
• Глобализация маданияттардын аралашуусун күчөтөт, ошону менен жергиликтүү маданиятты сактоо маселеси турат.

3. Саламаттыкты сактоонун географиясы

• Саламаттыкты сактоо — калктын ден соолугун коргоо, оорулардын алдын алуу жана дарылоо.
• Негизги көрсөткүчтөр:
  • дарыгерлердин саны;
  • оорукана керебеттери;
  • жашоо узактыгы;
  • балдар өлүмү;
  • вакцинация;
  • таза сууга жетүү.
• Географиялык факторлор: климат, экология, тамактануу, таза суу, бийиктик, алыстык, жол жана экономика.
• Кыргызстанда тоолуу рельеф, алыскы айылдар, кышкы жол жабылуусу жана дарыгерлердин жетишсиздиги медициналык жардамга жетүүнү кыйындатат. Ошондуктан ФАП, телемедицина, мобилдик бригадалар маанилүү.
• Жашоо узактыгы жогору өлкөлөрдө туруктуу экономика, таза экология, сапаттуу медицина жана ден соолукту сактоочу жашоо образы байкалат.

Жыйынтык

Илим, маданият жана саламаттыкты сактоо бири-бири менен байланыштуу:

• илим коомдун өнүгүшүнө негиз берет;
• маданият адамдын жашоо сапатын жакшыртат;
• медицина калктын ден соолугун жана эмгекке жарамдуулугун сактайт.

Алардын географиясын изилдөөдө карта, статистикалык көрсөткүчтөр жана салыштыруу колдонулат.

Кантип ошого окшош конспект жасоо керек

1. Теманы 3–4 бөлүккө бөл.
2. Ар бир бөлүккө негизги түшүнүк + факторлор + мисал жаз.
3. Картага негизги борборлорду белгиле.
4. Көрсөткүчтөрдү салыштырып, себебин түшүндүр.
5. Акырында кыска жыйынтык чыгар.

Өзүңдү текшер

1. Эмне үчүн тоолуу аймактарда медициналык жардам алуу кыйыныраак?
2. Илимдин өнүгүшүнө кайсы шарттар таасир этет?
3. Маданияттын таралышында тарых жана дин кандай роль ойнойт?

Эгер мугалим белгилүү бир өлкө же класс боюнча талап кылса, ошол өлкөнү же классты жазсаң, конспектти ошого ылайыктап берем.