Реши задание на изображении
Кыска жооп: гориз��нталдуу ыргылган нерсенин кыймылы эки көз карандысыз кыймылдан турат: горизонталдык — туруктуу ылдамдык менен, вертикалдык — эркин түшүү. Ошондуктан
\[
t=\sqrt{\frac{2h}{g}},\qquad L=v_0t=v_0\sqrt{\frac{2h}{g}}.
\]
2. Таблицаны толтуруу
- \(h\) — столдун бийиктиги, рулетка менен өлчөнөт.
- \(v_0\) — баштапкы ылдамдык.
- \(t_{\text{өлч}}\) — секундомер менен өлчөнгөн учуу убактысы.
- \(L_{\text{өлч}}\) — рулетка менен өлчөнгөн горизонталдуу аралык.
- \(t_{\text{эсеп}}=\sqrt{\dfrac{2h}{g}}\).
- \(L_{\text{эсеп}}=v_0t_{\text{эсеп}}\).
Мисал эсептөө: \(h=1{,}0\) м, \(g\approx9{,}8\) м/с²:
\[
t_{\text{эсеп}}=\sqrt{\frac{2\cdot1{,}0}{9{,}8}}\approx0{,}45\ \text{с}.
\]
Эгер \(v_0=2{,}0\) м/с болсо:
\[
L_{\text{эсеп}}=2{,}0\cdot0{,}45\approx0{,}90\ \text{м}.
\]
Таблица үлгүсү:
| № | \(h\), м | \(v_0\), м/с | \(t_{\text{өлч}}\), с | \(L_{\text{өлч}}\), м | \(t_{\text{эсеп}}\), с | \(L_{\text{эсеп}}\), м |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 1,0 | 1,0 | 0,45 | 0,45 | 0,45 | 0,45 |
| 2 | 1,0 | 2,0 | 0,45 | 0,90 | 0,45 | 0,90 |
| 3 | 1,0 | 3,0 | 0,45 | 1,36 | 0,45 | 1,36 |
| 4 | 1,0 | 4,0 | 0,45 | 1,81 | 0,45 | 1,81 |
Бул сандар үлгү үчүн; өз өлчөөлөрүңдүн сандарын коюу керек.
3. График боюнча анализ
Сол график — \(L\) менен \(v_0\):
- Графиктен \(L\) менен \(v_0\) түз пропорционалдуу байланышта экени көрүнөт: график координаталар башынан чыккан түз сызык.
- Горизонталдуу аралык \(L\) баштапкы ылдамдыкка \(v_0\) жана учуу убактысына \(t\) көз каранды:
\[ L=v_0t. \] \(t\) болсо бийиктикке \(h\) көз каранды. - \(v_0\) чоңойгон сайын \(L\) да түз пропорционалдуу чоңоёт: \(v_0\) эки эсе чоңойсо, \(L\) да эки эсе чоңоёт.
Оң график — \(t\) менен \(h\):
- Графиктен \(t\) менен \(h\) сызыктуу эмес, ийри байланышта экени көрүнөт.
- Учуу убактысы бийиктикке \(h\) жана эркин түшүү ылдамдануусуна \(g\) көз каранды:
\[ t=\sqrt{\frac{2h}{g}}. \] Баштапкы горизонталдык ылдамдыкка \(v_0\) көз каранды эмес. - \(h\) өскөн сайын \(t\) чоңоёт, бирок сызыктуу эмес:
\[ t\propto\sqrt{h}. \] Башкача айтканда, \(h\) 4 эсе чоңойсо, \(t\) 2 эсе чоңоёт.
4. Жыйынтык чыгар
Горизонталдуу ыргылган нерсенин кыймылы эки көз карандысыз кыймылдын жыйындысы:
- горизонталь багытта: \(v_x=v_0=\text{const}\), \(a_x=0\) — тегиз түз сызыктуу кыймыл;
- вертикаль багытта: \(v_{0y}=0\), \(a_y=g\) — баштапкы ылдамдыксыз эркин түшүү, тегиз ылдамдануучу кыймыл.
Учуу убактысынын формуласы:
\[ t=\sqrt{\frac{2h}{g}}. \]Горизонталдуу алыстыктын формуласы:
\[ L=v_0\sqrt{\frac{2h}{g}}. \]Лабораториялык иштин натыйжасы теориялык эсептөөлөр менен өлчөө катасынын чегинде дал келди деп жазылат. Эгер сенин өлчөөлөрүңдө айырма чоң болсо, «дал келбеди» деп белгилеп, себебин түшүндүрүү керек (мисалы, абанын каршылыгы, секундомерди кол менен токтотуудагы ката).
Текшерүү: эсептелген \(t\) менен өлчөнгөн \(t\), ошондой эле \(L_{\text{эсеп}}\) менен \(L_{\text{өлч}}\) бири-бирине жакын болушу керек. Ошондо формулалар тажрыйба менен тастыкталат.
Обсуждение
1 сообщениеАткар ушул символы
