6
Жауабы: күніне орташа есеппен \(7\) сағат.
Шешу жолы:
Орташа мәнді табу үшін жалпы уақытты күн санына бөлеміз: \[ 52 : 7 = 7\frac{3}{7} \approx 7{,}428\ \text{сағат} \]
Шарт бойынша жауапты бүтін санға дейін дөңгелектейміз. Ондық бөлігі \(4\) болғандықтан (яғни \(7{,}428 < 7{,}5\)), төмен қарай дөңгелектейміз: \[ 7{,}428 \approx 7 \]
Тексеру: \(7 \cdot 7 = 49\) сағат, ал \(8 \cdot 7 = 56\) сағат. \(52\) саны \(49\)-ға жақын, сондықтан \(7\) сағат дұрыс.
Есте сақта: орташа мән \(=\) жалпы мән \(\div\) саны. Дөңгелектегенде ондық үлестен кейінгі цифр \(5\) немесе одан үлкен болса — жоғары, кіші болса — төмен қарай дөңгелектейміз.
Обсуждение
10 сообщенийКыргызча
Жообу: күнүнө орточо \(7\) саат.
Чечүү жолу:
Орточо маанини табуу үчүн жалпы убакытты күндөрдүн санына бөлөбүз: \[ 52 : 7 = 7\frac{3}{7} \approx 7{,}428\ \text{саат} \]
Шартка ылайык жоопту бүтүн санга чейин тегеректейбиз. Ондук үлүшү \(4\) болгондуктан (б.а. \(7{,}428 < 7{,}5\)), ылдый карай тегеректейбиз: \[ 7{,}428 \approx 7 \]
Текшерүү: \(7 \cdot 7 = 49\) саат, ал эми \(8 \cdot 7 = 56\) саат. \(52\) саны \(49\)га жакын, ошондуктан \(7\) саат туура.
Эсте сакта: орточо маани \(=\) жалпы маани \(\div\) саны. Тегеректегенде ондук үлүштөн кийинки цифра \(5\) же андан чоң болсо — өйдө, кичине болсо — ылдый карай тегеректейбиз.
6-тапшырма. Жообу: Айбек кафеге \(10{,}95\) доллар төлөгөн.
Эсеп дүмүрчөгүндөгү бааларды кошобуз:
\[ 3{,}50 + 4{,}10 + 2{,}10 + 1{,}25 = 10{,}95 \]
- Жемиштер — \(\$3{,}50\)
- Торт кесими — \(\$4{,}10\)
- Чай — \(\$2{,}10\)
- Шербет — \(\$1{,}25\)
Демек, жалпы эсеп \(\$10{,}95\).
Шартта алар эсепти тең бөлүшөт деп айтылбагандыктан, Айбек бүт эсепти төлөдү деп эсептейбиз. Эгер тең бөлүшсө, ар бирине \(\$5{,}475\), башкача айтканда болжол менен \(\$5{,}48\)дан түшмөк.
1,2,3,4,5,
Это продолжение той же работы, но условий заданий 1–5 в присланном изображении не видно — там читается только задание 6 с чеком. Пришли, пожалуйста, фото с заданиями 1–5 (можно крупнее или по частям) — решу их по порядку.
Сүрөттө 1–3-тапшырмалар көрүнүп турат. Алардын чамалоо жана так жооптору:
1-тапшырма
| Пункт | Чамалоо | Так жооп |
|---|---|---|
| а) \(20.1+2.1\) | \(20+2=22\) | 22,2 |
| б) \(77.8+3.2\) | \(78+3=81\) | 81 |
| в) \(16.4-5.5\) | \(16-6=10\) | 10,9 |
| г) \(66.02-12.11\) | \(66-12=54\) | 53,91 |
2-тапшырма
| Пункт | Чамалоо | Так жооп |
|---|---|---|
| а) \(13.9+3.42+1.08\) | \(14+3+1=18\) | 18,4 |
| б) \(123.4+30.2+2\) | \(123+30+2=155\) | 155,6 |
| в) \(165.27-38.9-57.3\) | \(165-39-57=69\) | 69,07 |
| г) \(79.154-3.857-12.24\) | \(79-4-12=63\) | 63,057 |
3-тапшырма
| Пункт | Чамалоо | Так жооп |
|---|---|---|
| а) \(149.37\cdot2\) | \(150\cdot2=300\) | 298,74 |
| б) \(28.34\cdot11\) | \(28\cdot11=308\) | 311,74 |
| в) \(4.9:2\) | \(5:2=2,5\) | 2,45 |
| г) \(9.876\cdot4\cdot10\) | \(10\cdot4\cdot10=400\) | 395,04 |
Эреже: чамалоодо сандарды тегеректеп, оңой эсептелүүчү сандарга алмаштырабыз; андан кийин так эсептөө менен текшеребиз.
Эскертүү: 3-тапшырманын г) пунктунда \(10\)-дон кийин даража (мисалы, \(10^2\) же \(10^3\)) кесилип калган болушу мүмкүн — сүрөттөн так ажыратуу кыйын. Эгер даража бар болсо, так жооп ошого жараша өзгөрөт. Ошондой эле 4–5-тапшырмалар сүрөткө кирген эмес; алардын сүрөтүн жиберсеңиз, чечип берем.
Бул — ошол эле үй тапшырмасынын уландысы: сүрөттө ондук бөлчөктөр боюнча 3–5-тапшырмалар көрүнүп турат. Жаңы өзүнчө тема эмес. 1–2-тапшырма бул сүрөткө кирген жок, 6-тапшырма мурун чечилди.
Кыска жооп
3-тапшырма:
а) 298.74; б) 311.74; в) 3950.4; г) 2.45; д) 3.43; е) 0.705.
4-тапшырма:
а) 198.05; б) 198.91; в) −39.64; г) 41.69.
5-тапшырма:
а) 250; б) 252000; в) 0.2853; г) 0.08; д) 1700; е) 0.000005.
Кадамдар
3-тапшырма
| Пункт | Эсептөө | Жооп |
|---|---|---|
| а) | \(149.37\cdot 2\) | 298.74 |
| б) | \(28.34\cdot 11=28.34\cdot10+28.34\) | 311.74 |
| в) | \(9.876\cdot4=39.504\), анан \(\cdot100\) | 3950.4 |
| г) | \(4.9:2\) | 2.45 |
| д) | \(20.58:6\) | 3.43 |
| е) | \(42.3:60=423:600\) | 0.705 |
Мурунку жоопто в) пункту \(9.876\cdot4\cdot10\) деп окулуп калган. Сүрөттө 100 турганы көрүнүп турат, ошондуктан туура жооп — 3950.4.
4-тапшырма
Амалдардын тартиби: алгач кашаа, анан кошуу/кемитүү.
а)
\[
48.47+200.18=248.65,\qquad 248.65-50.6=198.05
\]
б)
\[
3.8-8.51=-4.71,\qquad 194.2-(-4.71)=198.91
\]
в)
\[
1.79+34.7=36.49,\qquad -3.15-36.49=-39.64
\]
г)
\[
14.99+36.17=51.16,\qquad 3.98+5.49=9.47,
\]
\[
51.16-9.47=41.69
\]
5-тапшырма
Эреже: \(10^n\)-ге көбөйткөндө бөлчөктүн үтүрү оңго \(n\) орун, \(10^n\)-ге бөлгөндө солго \(n\) орун жылат.
| Пункт | Эсептөө | Жооп |
|---|---|---|
| а) | \(2.5\cdot10^2\) | 250 |
| б) | \(25.2\cdot10^4\) | 252000 |
| в) | \(285.3:10^3\) | 0.2853 |
| г) | \(8:10^2\) | 0.08 |
| д) | \(0.017\cdot10^5\) | 1700 |
| е) | \(0.05:10^4\) | 0.000005 |
Эскертүү: 4-тапшырманын а) пунктундагы санды 48.47 деп окудум. Эгер китепте башкача жазылган болсо, тактап бер — кайра эсептейбиз.
