Кыска жооп: «мобильный связь» кыргызча — уялык байланыш (кээде «мобилдик байланыш» деп да айтылат, бирок туура кыргызча аталышы — уялык байланыш).
Эмне үчүн ушундай аталат:
- «Уя» — көчмө байланыштын негизги принциби. Ар бир базалык станция (антенна) белгилүү бир аймакты тейлейт, ал аймак «уя» (клетка) деп аталат. Бул термин англисче cell — «клетка» дегенден келген, ошондуктан англисче cellular communication деп айтылат.
- «-лык» — зат атоочтон сын атооч жасоочу мүчө: уя → уялык («уяга таандык», «уя түрүндөгү»).
- «Байланыш» — байланыш, катташуу, connection маанисинде.
Ошентип: уя + -лык + байланыш = уялык байланыш.
Текшерүү (өзүң текшерип көр): телефонуңду алып, шаардын сыртына чыкканда сигнал начарлайт — анткени «уялардын» ортосунда боштук пайда болот. Дал ушул «уя» сөзү терминдин негизинде жатат. Эгер сүйлөмдө колдонсоң: «Уялык байланыштын сапаты тоолуу жерлерде начар болот».
Окшош сөздөрдү да ушундай жол менен кура аласың: уялык телефон (мобильный телефон), уялык интернет (мобильный интернет).
