Инклюзия деген эмне канстпек

Кыскача жооп

Инклюзия (лат. includere — «киргизүү, камтуу») — коомдун бардык мүчөлөрүнүн, анын ичинде ден соолугунун өзгөчөлүктөрү бар адамдардын да, тең укуктарын, толук катышуусун жана тоскоолдуксуз жашоосун камсыз кылган принцип. Билим берүүдө бул — баланын өзгөчөлүгүнө карабастан, баарын жалпы мектепте бирге окутуу.

Конспект үчүн негизги пункттар

1. Аныктама жана маңызы Инклюзия — бул жөн гана «жанында болуу» эмес, ар бир адамдын коомдук турмушка чыныгы катышуусу үчүн шарт түзүү.

2. Негизги принциптери

• дискриминацияга жол бербөө;
• баары үчүн тең мүмкүнчүлүк;
• айырмачылыкты кемчилик эмес, байлык катары кабыл алуу;
• физикалык, маалыматтык жана мамиледеги тоскоолдуктарды жоюу;
• жеке колдоо көрсөтүү (атайын шарттар, мугалимдин жардамы, ата-эненин катышуусу).

3. Инклюзия жана интеграция — айырмасы

• Интеграция: баланы бар чөйрөгө ылайыкташтырабыз.
• Инклюзия: чөйрөнү баланын муктаждыктарына ылайыкташтырабыз.

4. Мисалдар Пандус жана кенен эшиктер, шрифт Брайл менен жазылган китептер, жеке окуу программасы, класстагы тьютор, «ар ким үчүн ыңгайлуу» сабак ыкмалары.

5. Укуктук негиз БУУнун Балдар укуктары тууралуу конвенциясы, КР Конституциясы жана «Билим берүү жөнүндө» мыйзам — билим алуу укугун баарына кепилдейт.

6. Корутунду Инклюзия — ар бир адам коомдун толук мүчөсү катары жашай ала турган шарт түзүү. Анын өлчөмү — «ар ким үчүн» деген суроого канчалык жооп беребиз.

Эсте тутуу үчүн ыкма

Инклюзияны текшерүүнүн жөнөкөй жолу: «Бул шартта эң алсыз адам өзүн ыңгайлуу сезеби?» Эгер ооба болсо — чөйрө инклюзивдүү.