Новая Школа - онлайн-школа подготовки к ЕГЭ
Задача Задача №3759646
А
Аноним
6 дней назад · публичный вопрос
А
Аноним

Кыргыз тилинде канча жондомо бар

Нейросеть6 дней назад

Кыскача жооп

Кыргыз тилинде 6 жөндөмө бар: атооч, илик, барыш, табыш, жатыш, чыгыш.

Ар бир жөндөмө жана анын белгилери

Жөндөмө Суроолору Мүчөлөрү Мисал (мектеп)
Атооч ким? эмне? мүчөсү жок мектеп
Илик кимдин? эмненин? -нын/-нин/-нун/-нүн, -дын/-дин/-дун/-дүн, -тын/-тин/-тун/-түн мектептин
Барыш кимге? эмнеге? -га/-ге/-го/-гө, -ка/-ке/-ко/-кө мектепке
Табыш кимди? эмнени? -ны/-ни/-ну/-нү, -ды/-ди/-ду/-дү, -ты/-ти/-ту/-тү мектепти
Жатыш кимде? эмнеде? -да/-де/-до/-дө, -та/-те/-то/-тө мектепте
Чыгыш кимден? эмнеден? -дан/-ден/-дон/-дөн, -тан/-тен/-тон/-төн мектептен

Принципти кантип эстеп калуу керек

  1. Атооч — баштапкы форма, эч кандай мүчө жок.
  2. Илик — «ээлик» маанисин берет: мектеп*тин эшиги* (мектептин эшиги).
  3. Барыш — багытты билдирет: мектеп*ке бардым* (мектепке бардым).
  4. Табыш — түз толуктооч: мектеп*ти көрдүм* (мектепти көрдүм).
  5. Жатыш — ордун билдирет: мектеп*те окуйм* (мектепте окуйм).
  6. Чыгыш — башталгыч чекит: мектеп*тен келдим* (мектептен келдим).

Текшерүү

Мүчөлөрдүн варианттары үндүүлүк ылайыгына жана үнсүздүн катышына жараша өзгөрөт: -га/-ге/-го/-гө (ээлик жок сөздөргө), -ка/-ке/-ко/-кө (т, к, п менен бүткөн сөздөргө). Ошондуктан бир эле мүчөнүн 4–12 варианты болушу мүмкүн — бул жаңылыштык эмес, мыйзам ченемдүүлүк.

Сынап көр: «китеп» деген сөздү алты жөндөмөдө өзгөрт (китеп, китептин, китепке, китепти, китепте, китептен) — ошондо бардык мүчөлөр автоматтык түрдө кайталанат.

кыргыз тилинде канча жондомо бар
## Кыскача жооп Кыргыз тилинде **6 жөндөмө** бар: **атооч, илик, барыш, табыш, жатыш, чыгыш**. ## Ар бир жөндөмө жана анын белгилери | Жөндөмө | Суроолору | Мүчөлөрү | Мисал (мектеп) | |---|---|---|---| | **Атооч** | ким? эмне? | мүчөсү жок | мектеп | | **Илик** | кимдин? эмненин? | -нын/-нин/-нун/-нүн, -дын/-дин/-дун/-дүн, -тын/-тин/-тун/-түн | мектеп**тин** | | **Барыш** | кимге? эмнеге? | -га/-ге/-го/-гө, -ка/-ке/-ко/-кө | мектеп**ке** | | **Табыш** | кимди? эмнени? | -ны/-ни/-ну/-нү, -ды/-ди/-ду/-дү, -ты/-ти/-ту/-тү | мектеп**ти** | | **Жатыш** | кимде? эмнеде? | -да/-де/-до/-дө, -та/-те/-то/-тө | мектеп**те** | | **Чыгыш** | кимден? эмнеден? | -дан/-ден/-дон/-дөн, -тан/-тен/-тон/-төн | мектеп**тен** | ## Принципти кантип эстеп калуу керек 1. **Атооч** — баштапкы форма, эч кандай мүчө жок. 2. **Илик** — «ээлик» маанисин берет: *мектеп**тин** эшиги* (мектептин эшиги). 3. **Барыш** — багытты билдирет: *мектеп**ке** бардым* (мектепке бардым). 4. **Табыш** — түз толуктооч: *мектеп**ти** көрдүм* (мектепти көрдүм). 5. **Жатыш** — ордун билдирет: *мектеп**те** окуйм* (мектепте окуйм). 6. **Чыгыш** — башталгыч чекит: *мектеп**тен** келдим* (мектептен келдим). ## Текшерүү Мүчөлөрдүн варианттары **үндүүлүк ылайыгына** жана **үнсүздүн катышына** жараша өзгөрөт: *-га/-ге/-го/-гө* (ээлик жок сөздөргө), *-ка/-ке/-ко/-кө* (т, к, п менен бүткөн сөздөргө). Ошондуктан бир эле мүчөнүн 4–12 варианты болушу мүмкүн — бул жаңылыштык эмес, мыйзам ченемдүүлүк. Сынап көр: «китеп» деген сөздү алты жөндөмөдө өзгөрт (китеп, китептин, китепке, китепти, китепте, китептен) — ошондо бардык мүчөлөр автоматтык түрдө кайталанат.