Кыскача жооп:
- Кыргызстандын аймагынан табылган буддистик эстеликтер: Будданын статуэткалары, храмдардын дубалдарынын калдыктары, фрескалар, ступалар, культтук буюмдар жана жазуулар. Алар негизинен Чүй өрөөнүндөгү байыркы шаарлардан табылган.
- Кыргыз элинин буддизм менен байланышы: Кыргыздар буддизмди негизги дин катары кабыл алган эмес. Тарыхта кыргыздар теңирчиликке, кийин исламга таянган. Буддизм Кыргызстандын аймагында VII–VIII кылымдарда согдийликтер, түрк уруулары жана уйгурлар аркылуу тараган. Кыргыз эли менен бул негизинен соода-маданий байланыш аркылуу гана байланыштуу. Азыркы Кыргызстанда буддизмдин чакан жамааттары бар; негизги багыттары — Махаяна жана тибеттик буддизм (Ваджраяна).
- Буддистик храмдардын калдыктары табылган жерлер: Ак-Бешим (Суяб) жана Краснореченск (Навекат) шаарлары. Негизги датасы — VII–VIII кылымдар.
Кантип ушундай жоопко келүү керек:
«Эстелик» жана «храм» дегенди ажырат.
Эстелик — табылган буюм же курулуштун калдыгы (статуэтка, фреска, дубал). Храм — ошол курулуштун өзү. Ошондуктан жообунда «статуэткалар, фрескалар, храм калдыктары» деп эки түрдү бириктирип айтасың.«Аймак» менен «эл» дегенди алмаштырба.
Кыргызстандын аймагында буддизм тараган — бул тарыхый факт. Бирок кыргыз элинин көпчүлүгү буддист болгон эмес. Бул эки нерсе башка.Географиялык аттарды байланыштыр.
- Суяб — азыркы Ак-Бешим;
- Навекат — азыркы Краснореченск;
- экөө тең Чүй өрөөнүндө.
Байланышты доор менен түшүндүр.
VII–VIII кылымдарда Улуу Жибек жолу аркылуу буддизм Орто Азияга тараган. Кыргыздар исламды кабыл алгандан кийин буддизм алардын негизги дини болгон эмес. Азыркы мезгилде буддизм Кыргызстанда чакан жамааттар аркылуу гана кездешет.
Текшерүү:
- Жообунда Ак-Бешим жана Краснореченск аттары барбы?
- VII–VIII кылым деп көрсөттүңбү?
- Кыргыздарды «буддист» деп атаган жоксуңбу? (Алар негизинен мусулман, буддизм — аймактын башка элдеринин арасында тараган.)
- Буддизмдин багыттарын туура атадыңбы? (Махаяна, тибеттик буддизм/Ваджраяна.)
