Қысқа жауап:
3-тапсырма:
а) \(0,67\); б) \(1,46\); в) \(0,1875\); г) \(1,264\); д) \(0,965\); е) \(0,594\).
4-тапсырма: Иә, мүмкін. Мысалы, Бекжанның айлығы \(100\,000\) тг болса, \(20\%\)-ы — \(20\,000\) тг; Айдардың айлығы \(200\,000\) тг болса, \(10\%\)-ы — \(20\,000\) тг. Екеуінің қосымшасы бірдей.
Негізгі қадамдар:
Пайыз — жүзден бір бөлік: \(1\%=0,01\). Сондықтан \(p\%=p:100\), яғни үтір екі таңба солға жылжиды.
Аралас сандарды алдымен ондық бөлшекке айналдырамыз:
\(18\frac34=18,75\); \(126\frac25=126,4\).Есептеу:
а) \(67\%=67:100=0,67\);
б) \(146\%=1,46\);
в) \(18\frac34\%=18,75\%=0,1875\);
г) \(126\frac25\%=126,4\%=1,264\);
д) \(96,5\%=0,965\);
е) \(59,4\%=0,594\).№4 есебінің принципі:
Ақшалай қосымша \(= \text{бастапқы айлық}\cdot\dfrac{\text{пайыз}}{100}\).
Бекжанда \(0,2S_Б\), Айдарда \(0,1S_А\).
Олар тең болуы үшін:
\[ 0,2S_Б=0,1S_А \quad\Rightarrow\quad S_А=2S_Б. \] Яғни Айдардың бастапқы айлығы Бекжаннан \(2\) есе көп болса, \(10\%\) қосымша \(20\%\) қосымшаға тең болады.
Тексеру:
3-тапсырма:
\(0,67\cdot100=67\%\);
\(1,46\cdot100=146\%\);
\(0,1875\cdot100=18,75\%=18\frac34\%\);
\(1,264\cdot100=126,4\%=126\frac25\%\);
\(0,965\cdot100=96,5\%\);
\(0,594\cdot100=59,4\%\).
4-тапсырма:
\(100\,000\cdot0,2=20\,000\);
\(200\,000\cdot0,1=20\,000\).
Қосымшалар тең. Егер бастапқы айлықтар тең болса, \(20\%\) қосымша \(10\%\)-дан үлкен болады, сондықтан олар бірдей болмайды.
