Кыска жооп
Салыштырмалуу молекулалык массалар (эгер эсеп — Mr табуу болсо):
| № | Зат | Эсептөө | \(M_r\) |
|---|---|---|---|
| 1 | \(\mathrm{H_2SO_4}\) | \(2\cdot1 + 32 + 4\cdot16\) | 98 |
| 2 | \(\mathrm{HNO_3}\) | \(1 + 14 + 3\cdot16\) | 63 |
| 3 | \(\mathrm{FeCl_3}\) | \(56 + 3\cdot35{,}5\) | 162,5 |
| 4 | \(\mathrm{Na_2CO_3}\) | \(2\cdot23 + 12 + 3\cdot16\) | 106 |
| 5 | \(\mathrm{Al_2S_3}\) | \(2\cdot27 + 3\cdot32\) | 150 |
Принцип: эмне үчүн мындай
Салыштырмалуу молекулалык масса — молекуладагы бардык атомдордун салыштырмалуу атомдук массаларынын суммасы. Индекс (формуланын астындагы кичине сан) ошол элементтин канча атому бар экенин көрсөтөт, ошондуктан ал санга көбөйтөбүз:
\[ M_r = \sum (A_r \cdot \text{индекс}) \]
Керектүү \(A_r\): H — 1, C — 12, N — 14, O — 16, Na — 23, Al — 27, S — 32, Cl — 35,5, Fe — 56.
Мисал катары 4-зат: \(\mathrm{Na_2CO_3}\) — 2 натрий, 1 көмүртек, 3 кычкылтек: \(2\cdot23 = 46\), \(1\cdot12 = 12\), \(3\cdot16 = 48\); \(46+12+48 = \mathbf{106}\).
Текшерүү: \(\mathrm{H_2SO_4}\) — күкүрт кычкылы үчүн белгилүү сан 98, бизде да 98 чыкты ✔
Эки эскертүү
- Дептерде 2-зат \(\mathrm{HNO_4}\) деп жазылгандай көрүнөт, бирок андай туруктуу кычкылтек жок — адатта бул \(\mathrm{HNO_3}\) (азот кычкылы). Ошондой эле 3-зат \(\mathrm{FeCl_3}\) деп алдым (жай жазылган «l» «e»-ге окшоп калган).
- Эгер мугалим массалык үлүштү \(w = \dfrac{n \cdot A_r}{M_r}\cdot100\%\) эсептөөнү талап кылса (же окисление даражасын табууну) — айт, ошол боюнча да чыгарып берем.
Өзүң текшерүү үчүн ушундай эле ыкма менен \(\mathrm{Ca(OH)_2}\) эсептеп көр: \(40 + 2\cdot16 + 2\cdot1 = 74\).
