Каб зрабіць сінтаксічны разбор, патрэбен сказ або словазлучэнне — асобныя словы сінтаксічна не разбіраюць (для слова ёсць марфалагічны разбор). Таму дашлі сказ, і я разбяру яго цалкам.
Вось паслядоўнасць, па якой робіцца разбор сказа — па ёй ты зможаш разбіраць любыя прыклады сам:
- Тып па мэце выказвання: апавядальны / пытальны / пабуджальны.
- Па інтанацыі: клічны ці не.
- Па колькасці граматычных асноў: просты (адна аснова) ці складаны (дзве і больш).
- Галоўныя члены: дзейнік (хто? што?) і выказнік (што робіць? які ён?).
- Даданыя члены:
- дапаўненне — каго? чаго? каму? што? кім? чым?
- азначэнне — які? чый? якая?
- акалічнасць — дзе? калі? як? чаму? навошта?
- Чым выражаны кожны член (часціна мовы, склон, лік).
- Схема сказа.
Напрыклад, у сказе «Вучні ўважліва чытаюць цікавую кнігу»: дзейнік вучні, выказнік чытаюць, акалічнасць ўважліва (як?), дапаўненне кнігу (што?), азначэнне цікавую (якую?). Сказ просты, апавядальны, неклічны, двухсастаўны, пашыраны.
Дашлі свой сказ — праверым разам.
