182 иштеп Тен байланыщка касый Кирет багынкыга кайсы Кирет болошутуруп жаз

Кыска жообу:
1, 4, 5 — багыныңкы байланыштагы татаал сүйлөмдөр.
2, 3 — тең байланыштагы татаал сүйлөмдөр.
Бешеө тең татаал сүйлөм.

Бөлүштүрүп жазуу

1. Кичинекей гана жылуулук болсо, өсүмдүк да боюн керет. — багыныңкы.
   «Болсо» шартты билдирип, «өсүмдүк да боюн керет» деген баш сүйлөмгө көз каранды.

2. Жакын жерге жөө барса болот, ал эми алыс жерге жөө баруу кыйын. — тең.
   «Ал эми» каршылагыч байламта; эки бөлүк тең өз алдынча ойду билдирет. «Барса болот» — «барууга мүмкүн» деген маанидеги бүтүн баяндооч.

3. Күүлдөгөн үнү бар, коркунучтуу түрү бар. — тең.
   Эки бөлүк үтүр/интонация аркылуу биригип, бири-бирине баш ийбейт.

4. Жакшы адамды тапсаң, өмүр бою кол үзбө. — багыныңкы.
   «Тапсаң» шартты билдирет; «өмүр бою кол үзбө» — баш сүйлөм.

5. Кедей өмүр бою кара жанын карч уруп иштесе да, байынын бир күнкү көргөн жыргалын көргөн жок. — багыныңкы.
   «Иштесе да» каршылык/ыңгай маанисиндеги багыныңкы бөлүк; экинчи бөлүк — баш сүйлөм.

Айырмасы

• Тең байланышта бөлүктөр тең укуктуу: бири экинчисине баш ийбейт. Көбүнчө «жана», «ал эми», «бирок», «же» сыяктуу байламталар же интонация менен байланышат.
• Багыныңкы байланышта бир бөлүк — баш сүйлөм, экинчиси — ага көз каранды багыныңкы сүйлөм. Баш сүйлөмдөн суроо коюуга болот: «Кандай шартта?», «Эмне кылса да?» ж. б.

Текшерүү ыкмасы: эки бөлүгүн өз-өзүнчө айтканда мааниси сакталса — тең байланыш; бир бөлүгү жалгыз айтылганда ой толук бүтпөсө — багыныңкы байланыш. Мисалы, «Жакын жерге жөө барса болот. Алыс жерге жөө баруу кыйын» деп айтууга болот, ал эми «Кичинекей гана жылуулук болсо» деген жалгыз ой толук эмес.