Кыска жооп:
- д) \(\dfrac{2}{13}\times\dfrac{26}{39}=\dfrac{4}{39}\)
- а) \(\dfrac12\div\dfrac13=\dfrac32=1\dfrac12\)
Кантип чыгат
д) \(\frac{2}{13}\times\frac{26}{39}\)
- Көбөйтүүдө алым алымга, бөлүм бөлүмгө көбөйтүлөт, бирок адегенде кыскарткан оңой.
- \(26\) менен \(39\)ду \(13\)кө кыскартабыз: \(\frac{26}{39}=\frac{2}{3}\).
- \(\frac{2}{13}\times\frac{2}{3}=\frac{4}{39}\).
Же алым менен бөлүмдү түз кыскартсак: \(26:13=2\), ошондо \(\frac{2\cdot2}{39}=\frac{4}{39}\).
Текшерүү: \(\frac{4}{39}\approx0{,}103\), ал эми \(\frac{2}{13}\approx0{,}154\) жана \(\frac{26}{39}\approx0{,}667\); алардын көбөйтүндүсү да \(\approx0{,}103\). Туура.
а) \(\frac12\div\frac13\)
- Бөлүүдө экинчи бөлчөк тескериленип, көбөйтүүгө алмашат: \(\frac12\times\frac31\).
- \(\frac{1\cdot3}{2\cdot1}=\frac32=1\frac12\).
Мааниси: жарымдын ичинде канча \(\frac13\) бар — бир жарым. Ошондуктан жооп \(1\frac12\).
Эреже: бөлчөктү бөлчөккө бөлгөндө «бөлүүчүнү тескеп, көбөйт»; көбөйтүүдө сандарды кыскартсаң, эсеп жеңилдейт.
3-пункт сүрөттө толук көрүнбөйт (болгону \(\frac{3}{\ }\times\frac{2}{\ }+\frac{4}{\ }\) башталышы көрүнүп турат) — аны чечүү үчүн толук сүрөт керек.
