Сүрөттөгү 86 жана 87-көнүгүүлөрдүн чечими:
86-көнүгүү
Кыска жообу: сөздөрдү сөз түркүмдөрүнө ажыратып, ар бири менен сөз айкашын түзөбүз.
| Сөз | Сөз түркүмү | Сөз айкашы |
|---|---|---|
| Акылдуу | сын атооч | акылдуу окуучу |
| Жыйырма | сан атооч | жыйырма окуучу |
| Асыл | сын атооч | асыл таш |
| Кайткан | этиштин өткөн чактагы атооч формасы; сүйлөмдө сын атооч милдетинде | кайткан жолоочу |
| Бербес | этиштин терс келечек чак формасы; сын атооч милдетинде | бербес жигит |
| Кызыл | сын атооч | кызыл гүл |
| Алдыңкы | сын атооч | алдыңкы катар |
| Тез | тактооч | тез жүгүрүү |
| Алтоо | сан атооч | алтоо дос |
| Уялган | этиштин өткөн чактагы атооч формасы; сын атооч милдетинде | уялган кыз |
| Коркунучтуу | сын атооч | коркунучтуу жол |
| Титирөө | зат атооч | титирөө кармады |
| Берешен | сын атооч | берешен адам |
Эскертүү: «кайткан», «бербес», «уялган» — этиштин формалары, бирок сүйлөмдө заттын белгисин билдирип, сын атооч милдетин аткарат. «Титирөө» бул жерде зат атооч; этиштин атооч формасы катары да колдонулат. «Тез» кээде сын атооч болот: тез ат.
87-көнүгүү
Ар бир катардагы эки айкашты тең колдонуп түзүлгөн сүйлөмдөр:
- Тоонун шамалы кечинде күчөдү, ал эми тоо шамалы эртең менен басылды.
- Кыргыз жери кенен, кыргыздын жери бай тарыхка ээ.
- Үй ичи таза, үйдүн ичи жарык.
- Көңүл дарты сырттан көрүнбөйт, көңүлдүн дарты жакын адамга гана белгилүү.
- Биздин айыл өзөндө жайгашкан, биздин айлыбыз тоо этегинде жайгашкан.
- Элдин таалайы тынчтыкка байланган, эл таалайы үчүн кам көрүү керек.
Айырмачылыгы
- «Тоонун шамалы», «кыргыздын жери», «үйдүн ичи», «көңүлдүн дарты», «элдин таалайы» дегендерде биринчи сөз илик жалгамасында турат. Бул ээлик мамилени ачык, конкреттүү көрсөтөт.
- «Тоо шамалы», «кыргыз жери», «үй ичи», «көңүл дарты», «эл таалайы» дегендерде илик жалгамасы жок. Биринчи сөз аныктооч болуп, айкаш көбүнчө жалпы түшүнүк же туруктуу аталыш катары колдонулат.
- «Биздин айыл» — «биздин» ээликти көрсөтөт, бирок «айыл» деген сөздө таандык жалгамасы жок. «Биздин айлыбыз» — -ыбыз жалгамасы бар, ээлик толугураак жана күчтүүрөөк берилет.
Кыска эреже: илик жалгамасы + таандык жалгама ээликти так билдирет; илик жалгамасыз байланыш аныктоочтук, жалпыланган маани берет. Экөө тең туура, айырмасы — формада жана маанилик нюанста.