Ооба, кыргызча түшүнөм. Төмөндө 1–8-тапшырмалардын чыгарылышы жана эрежелери.
1. Классификация
- Теңдемелер: \(6v+2=3v+8\), \(x+3=8\), \(5p-4=5+p\).
- Туюнтмалар: \(6m-4\), \(x-7\), \(2n-5\).
- Формулалар: \(p=4(q+b)\), \(V=IR\), \(5=\pi r l\) (сүрөттө ушундай жазылган).
Эреже: барабардык белгиси жок жазуу — туюнтма; белгисизди камтыган барабардык — теңдеме; чоңдуктардын байланышын көрсөткөн барабардык — формула.
2. \(S=bh\): a) \(S=3\cdot4=12\); b) \(S=6.3\cdot5.9=37.17\).
3. \(l=\sqrt{S}\): a) \(l=\sqrt{81}=9\) см; b) \(l=\sqrt{144}=12\) м.
4. \(T=2s^2+4(u^2+1)\): a) \(s=1,\ u=2\): \(T=2\cdot1^2+4(2^2+1)=2+20=22\); b) \(s=-2,\ u=3\): \(T=2\cdot(-2)^2+4(3^2+1)=8+40=48\).
5.
a) Айдай — \(m\), Азиза — \(2m\), Бермет — \(2m+5\). Жалпы:
\[
m+2m+(2m+5)=5m+5.
\]
b) \(m=4\): \(5\cdot4+5=25\) калем.
6.
a) Кубоиддин көлөмү:
\[
V=6\cdot\frac12x\cdot\frac13y=xy.
\]
b) \(x=6,\ y=3\): \(V=6\cdot3=18\) бирдик\(^3\).
7.
a) Эки дептердин баасы:
\[
2(m+2.5)=2m+5 \text{ сом}.
\]
b) \(m=15\): \(2(15+2.5)=35\) сом.
8.
a) \(C=\pi d \Rightarrow d=\frac{C}{\pi}\).
b) \(C=70\):
\[
d=\frac{70}{\pi}\approx22.3
\]
(3 маанилүү цифра).
Текшерүү: 4а: \(2+4\cdot5=22\); 8b: \(22.3\cdot3.14\approx70.0\). Негизги ыкма — формулага берилген маанилерди коюп, амалдарды тартип менен аткаруу.