Ошол суроттордон кыскача конспект кылып Бер кыргызча

Кыскача конспект: «Инклюзия жана бирдей мүмкүнчүлүктөр коому»

• Инклюзия (лат. include – «кошуу») – физикалык же менталдык өзгөчөлүктөрү бар адамдарды коомдун жашоосуна, билим алууга, эмгектенүүгө жана эс алууга толук кошуу.
• Майыптыкты түшүнүүнүн эки модели:
  • Медициналык модель: майыптыгы бар адам коргоого муктаж деп каралат; өзүнчө/атайын шартта окутулат, коомго аралашуусу чектелет.
  • Социалдык модель: тоскоолдук адамда эмес, коомдук чөйрөдө. Пандус, лифт, үн светофору, ыңгайлуу транспорт жана билим берүү шарттары түзүлсө, бардыгы тең мүмкүнчүлүк алат.
• Инклюзивдүү чөйрө – ар кандай адам үчүн тоскоолдуксуз, ыңгайлуу жана жеткиликтүү чөйрө. Ал толеранттуулукту, эмпатияны, өзүнө ишенүүнү өнүктүрөт; «майыптыкты эмес, инсанды көрүүгө» үйрөтөт. БУУнун 2006-жылы кабыл алынган Конвенциясы инклюзивдик билим берүүнү коргойт.
• Мисалдар: Луи Брайль көрбөгөн адамдар үчүн рельефтик-чекиттүү шрифтти түзгөн (1824); Людвиг ван Бетховен угуусун жоготуп да музыка жазган; Үкөй Мураталиева, Бетани Хэмилтон, Дастан Бекешев өзгөчөлүктөрүнө карабастан ийгиликке жеткен.
• Спорт: Атайын Олимпиада (1968, Чикаго) интеллектуалдык өнүгүүсү бузулган адамдарга арналган; Паралимпиадалык оюндар да инклюзиянын спорттогу көрүнүшү.
• Жыйынтык: Инклюзия – жөн гана жардам эмес, ар бир адамга билим алууга, кесипке ээ болууга жана коомдук жашоого тең катышууга мүмкүнчүлүк түзүү. Бул мамлекеттин жана коомдун милдети.

Кантип ушундай конспект жасоо керек:

1. Тексттен ачкыч сөздөрдү белгиле: инклюзия, эки модель, инклюзивдүү чөйрө, мисалдар.
2. Ар бир терминди 1–2 сүйлөм менен өз сөзүң менен түшүндүр.
3. 2–3 мисал жана кыска жыйынтык кош.

Текшерүү: конспектте аныктама, эки модель, мисал жана жыйынтык болсо, тема толук камтылган.