Сохти электронии элементи ne ва co ро нависед

«ru»-ро ҳамчун Ru (рутений) мефаҳмам. Пас:

Rb — рубидий, \(Z=37\)

Сохти пурра: \[ 1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^6\,3d^{10}\,4s^2\,4p^6\,5s^1 \]

Мухтасар: \[ [\mathrm{Kr}]\,5s^1 \]

Тақсим ба қабатҳо: \[ K=2,\quad L=8,\quad M=18,\quad N=8,\quad O=1 \]

Дар Rb 1 электрони ҷуфтнашуда мавҷуд аст — дар \(5s\).

Ru — рутений, \(Z=44\)

Сохти пурра: \[ 1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^6\,3d^{10}\,4s^2\,4p^6\,4d^7\,5s^1 \]

Мухтасар: \[ [\mathrm{Kr}]\,4d^7\,5s^1 \]

Тақсим ба қабатҳо: \[ K=2,\quad L=8,\quad M=18,\quad N=15,\quad O=1 \]

Дар Ru 4 электрони ҷуфтнашуда мавҷуд аст: 3 электрон дар \(4d\) ва 1 электрон дар \(5s\).

Муҳим: барои Ru сохти зерин истисно аст: \[ [\mathrm{Kr}]\,4d^7\,5s^1 \] на \([Kr]4d^65s^2\). Ин ҳолат нисбатан устувор аст.

Санҷиш: \[ 2+2+6+2+6+10+2+6+1=37 \quad \text{барои Rb} \] \[ 2+2+6+2+6+10+2+6+7+1=44 \quad \text{барои Ru} \]

Ҳарду ҳисоб бо рақами тартибии элементҳо мувофиқанд.

S — сулфур, \(Z=16\)

Сохти пурра: \[ 1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^4 \]

Мухтасар: \[ [\mathrm{Ne}]\,3s^2\,3p^4 \]

Тақсим ба қабатҳо: \[ K=2,\quad L=8,\quad M=6 \]

Дар S 2 электрони ҷуфтнашуда мавҷуд аст — дар \(3p\).

Схемаи сатҳи охирин: \[ 3s:\uparrow\downarrow\qquad 3p:\uparrow\downarrow\;\uparrow\;\uparrow \]

Ni — никел, \(Z=28\)

Сохти пурра: \[ 1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^6\,3d^8\,4s^2 \]

Мухтасар: \[ [\mathrm{Ar}]\,3d^8\,4s^2 \]

Тақсим ба қабатҳо: \[ K=2,\quad L=8,\quad M=16,\quad N=2 \]

Дар Ni 2 электрони ҷуфтнашуда мавҷуд аст — дар \(3d\).

Схемаи сатҳҳои охирин: \[ 3d:\uparrow\downarrow\;\uparrow\downarrow\;\uparrow\downarrow\;\uparrow\;\uparrow \qquad 4s:\uparrow\downarrow \]

Санҷиш: \[ 2+2+6+2+4=16 \quad \text{— барои S} \] \[ 2+2+6+2+6+8+2=28 \quad \text{— барои Ni} \]

Ҳарду ҳисоб бо рақами тартибии элементҳо мувофиқанд.

S — сулфур, \(Z=16\)

Сохти пурра: \[ 1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^4 \]

Мухтасар: \[ [\mathrm{Ne}]\,3s^2\,3p^4 \]

Тақсим ба қабатҳо: \[ K=2,\quad L=8,\quad M=6 \]

Электронҳои ҷуфтнашуда — 2 (дар \(3p\)).

Схемаи охирин қабат: \[ 3s:\uparrow\downarrow\qquad 3p:\uparrow\downarrow\;\uparrow\;\uparrow \]

Ni — никел, \(Z=28\)

Сохти пурра: \[ 1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^6\,3d^8\,4s^2 \]

Мухтасар: \[ [\mathrm{Ar}]\,3d^8\,4s^2 \]

Тақсим ба қабатҳо: \[ K=2,\quad L=8,\quad M=16,\quad N=2 \]

Электронҳои ҷуфтнашуда — 2 (дар \(3d\)).

Схемаи охирин қабатҳо: \[ 3d:\uparrow\downarrow\;\uparrow\downarrow\;\uparrow\downarrow\;\uparrow\;\uparrow \qquad 4s:\uparrow\downarrow \]

Санҷиш: \[ 2+2+6+2+4=16 \quad \text{(S)} \] \[ 2+2+6+2+6+8+2=28 \quad \text{(Ni)} \]

Ҳарду ҳисоб бо рақами тартибии элементҳо мувофиқанд.

Эзоҳ: барои Ni истисно нест — он бо тартиби муқаррарӣ пур мешавад. Дар силсилаи \(3d\) танҳо Cr ва Cu истисно ҳастанд.

F — фтор, \(Z=9\)

Сохти пурра: \[ 1s^2\,2s^2\,2p^5 \]

Мухтасар: \[ [\mathrm{He}]\,2s^2\,2p^5 \]

Тақсим ба қабатҳо: \[ K=2,\quad L=7 \]

Электронҳои ҷуфтнашуда — 1 (дар \(2p\)).

Схемаи қабати охирин: \[ 2s:\uparrow\downarrow\qquad 2p:\uparrow\downarrow\;\uparrow\downarrow\;\uparrow \]

Se — селен, \(Z=34\)

Сохти пурра: \[ 1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^6\,3d^{10}\,4s^2\,4p^4 \]

Мухтасар: \[ [\mathrm{Ar}]\,3d^{10}\,4s^2\,4p^4 \]

Тақсим ба қабатҳо: \[ K=2,\quad L=8,\quad M=18,\quad N=6 \]

Электронҳои ҷуфтнашуда — 2 (дар \(4p\)).

Схемаи қабати охирин: \[ 4s:\uparrow\downarrow\qquad 4p:\uparrow\downarrow\;\uparrow\;\uparrow \]

Санҷиш: \[ 2+2+5=9 \quad \text{(F)} \] \[ 2+8+18+6=34 \quad \text{(Se)} \]

Ҳарду ҳисоб бо рақами тартибии элементҳо мувофиқанд. Барои Se истисно нест — он бо тартиби муқаррарӣ пур мешавад.

Na — натрий, \(Z=11\)

Сохти пурра: \[ 1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^1 \]

Мухтасар: \[ [\mathrm{Ne}]\,3s^1 \]

Қабатҳо: \[ K=2,\quad L=8,\quad M=1 \]

Электрони ҷуфтнашуда — 1 (дар \(3s\)): \[ 3s:\uparrow \]

Mn — манган, \(Z=25\)

Сохти пурра: \[ 1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^6\,3d^5\,4s^2 \]

Мухтасар: \[ [\mathrm{Ar}]\,3d^5\,4s^2 \]

Қабатҳо: \[ K=2,\quad L=8,\quad M=13,\quad N=2 \]

Электронҳои ҷуфтнашуда — 5 (ҳамаи панҷ электрони \(3d\)): \[ 3d:\uparrow\;\uparrow\;\uparrow\;\uparrow\;\uparrow \qquad 4s:\uparrow\downarrow \] Ин ҳолати нисбатан устувор аст: \(3d^5\) — нимПур.

W — волфрам, \(Z=74\)

Сохти пурра: \[ 1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^6\,3d^{10}\,4s^2\,4p^6\,4d^{10}\,4f^{14}\,5s^2\,5p^6\,5d^4\,6s^2 \]

Мухтасар: \[ [\mathrm{Xe}]\,4f^{14}\,5d^4\,6s^2 \]

Қабатҳо: \[ K=2,\; L=8,\; M=18,\; N=32,\; O=12,\; P=2 \]

Электронҳои ҷуфтнашуда — 4 (дар \(5d\)): \[ 5d:\uparrow\;\uparrow\;\uparrow\;\uparrow\;\uparrow\downarrow \qquad 6s:\uparrow\downarrow \]

Kr — криптон, \(Z=36\)

Сохти пурра: \[ 1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^6\,3d^{10}\,4s^2\,4p^6 \]

Мухтасар: \[ [\mathrm{Ar}]\,3d^{10}\,4s^2\,4p^6 \]

Қабатҳо: \[ K=2,\quad L=8,\quad M=18,\quad N=8 \]

Электронҳои ҷуфтнашуда — 0: ҳамаи орбиталҳо пур, қабати беруна низ пур аст.

Санҷиш: \[ 2+8+1=11\ \text{(Na)} \] \[ 2+8+13+2=25\ \text{(Mn)} \] \[ 2+8+18+32+12+2=74\ \text{(W)} \] \[ 2+8+18+8=36\ \text{(Kr)} \]

Ҳама бо рақамҳои тартибии элементҳо мувофиқанд.

Эзоҳ: барои Mn ва W тартиби пуркунӣ муқаррарӣ аст (\(4s\) пеш аз \(3d\), \(6s\) пеш аз \(5d\) дар навиштор), вале ҳангоми навиштани сохти электронӣ \(3d\) ва \(5d\) пеш аз \(s\)-орбитали беруна навишта мешаванд.

Ar — аргон, \(Z=18\)

Сохти пурра: \[ 1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^6 \]

Мухтасар: \[ [\mathrm{Ne}]\,3s^2\,3p^6 \]

Қабатҳо: \[ K=2,\quad L=8,\quad M=8 \]

Электронҳои ҷуфтнашуда — 0. Ҳамаи орбиталҳо пуранд; қабати беруна низ пур аст.

Схема: \[ 3s:\uparrow\downarrow\qquad 3p:\uparrow\downarrow\;\uparrow\downarrow\;\uparrow\downarrow \]

Si — кремний, \(Z=14\)

Сохти пурра: \[ 1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^2 \]

Мухтасар: \[ [\mathrm{Ne}]\,3s^2\,3p^2 \]

Қабатҳо: \[ K=2,\quad L=8,\quad M=4 \]

Электронҳои ҷуфтнашуда — 2 (дар \(3p\)).

Схемаи қабати охирин: \[ 3s:\uparrow\downarrow\qquad 3p:\uparrow\;\uparrow\;\square \]

Санҷиш: \[ 2+8+8=18 \quad \text{(Ar)} \] \[ 2+8+4=14 \quad \text{(Si)} \]

Ҳарду бо рақами тартибии элементҳо мувофиқанд.

Nb — ниобий, \(Z=41\)

Сохти пурра: \[ 1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^6\,3d^{10}\,4s^2\,4p^6\,4d^4\,5s^1 \]

Мухтасар: \[ [\mathrm{Kr}]\,4d^4\,5s^1 \]

Қабатҳо: \[ K=2,\quad L=8,\quad M=18,\quad N=12,\quad O=1 \]

Электронҳои ҷуфтнашуда — 5: чор электрон дар \(4d\) ва як электрон дар \(5s\).

Схема: \[ 4d:\uparrow\;\uparrow\;\uparrow\;\uparrow\;\square \qquad 5s:\uparrow \]

Муҳим: барои Nb ин истисно аст. Тибқи тартиби оддӣ бояд \([Kr]4d^3 5s^2\) бошад, вале ҳолати воқеӣ: \[ [Kr]4d^4 5s^1 \]

Zr — цирконий, \(Z=40\)

Сохти пурра: \[ 1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^6\,3d^{10}\,4s^2\,4p^6\,4d^2\,5s^2 \]

Мухтасар: \[ [\mathrm{Kr}]\,4d^2\,5s^2 \]

Қабатҳо: \[ K=2,\quad L=8,\quad M=18,\quad N=10,\quad O=2 \]

Электронҳои ҷуфтнашуда — 2 (дар \(4d\)).

Схема: \[ 4d:\uparrow\;\uparrow\;\square\;\square\;\square \qquad 5s:\uparrow\downarrow \]

Санҷиш: \[ 2+8+18+12+1=41 \quad \text{(Nb)} \] \[ 2+8+18+10+2=40 \quad \text{(Zr)} \]

Ҳарду ҳисоб бо рақамҳои тартибии элементҳо мувофиқанд. Zr истисно нест; Nb бошад, ба элементҳои истисноӣ дохил мешавад.