акыркысын иштеп бер

Акыркы 6-тапшырманын жообу: Жабык идиште газдын массасы жана көлөмү туруктуу болсо, температура жогорулаганда басым өсөт, температура төмөндөгөндө басым азаят. Температураны Кельвин менен алсак, басым температурага түз пропорционал:

\[ p \propto T \quad \text{же} \quad \frac{p}{T}=\text{const} \]

Эмне үчүн басым өсөт?

1. Газдын молекулалары тынымсыз кыймылдап, идиштин капталына урунат. Басым ушул урунуулардын капталга тийгизген күчүнөн пайда болот.
2. Температура молекулалардын кыймылынын ылдамдыгын мүнөздөйт. Температура көтөрүлгөндө молекулалар ылдамыраак кыймылдайт.
3. Алар идиштин капталына көбүрөөк жолу жана күчтүүрөөк согулат. Ошондуктан басым өсөт.
4. Жабык идиште молекулалардын саны жана көлөм өзгөрбөйт, ошондуктан температуранын өзгөрүшү басымга түз таасир этет.

Текшерүү: Эгер температура \(300\ \text{К}\) болгондо басым \(p\) болсо, температураны \(600\ \text{К}\) кылсак, басым \(2p\) болот.

Эске салсак:

\[ T(\text{К}) = t(^\circ\text{C}) + 273 \]

Ошондуктан \(0^\circ\text{C}\) — бул басым нөл дегенди билдирбейт: \(0^\circ\text{C}=273\ \text{К}\).