Элдердин улуу кочу 5 жана 7 кылымларда кыскача маалымат

Кыскача жооп:
Элдердин улуу көчү — IV–VII кылымдардагы көчмөн жана отуруктуу уруулардын массалык жылышы. V кылымда гунндардын жана герман урууларынын кыймылы күчөп, 476-ж. Батыш Рим империясы кулаган. VII кылымда славяндардын, булгарлардын, хазарлардын жана түрк урууларынын жайгашуусу уланып, Европада жаңы элдер жана мамлекеттер калыптанган.

V кылым:

• Гунндар Аттиланын тушунда Европада күчтүү держава түзгөн. 451-ж. Каталаун талаасындагы салгылашуу болуп, 453-ж. Аттила өлгөндөн кийин гунндардын биримдиги начарлаган.
• Вестготтор, вандалдар, остготтор, франктар, англдар жана сакстар Батыш Римдин аймактарына көчүп, өз королдуктарын түзгөн.
• 476-ж. Батыш Римдин акыркы императору кетирилип, империя кулаган. Бул — көчүнүн эң маанилүү саясий жыйынтыгы.

VI–VII кылымдар:

• 552-ж. Түрк каганаты, 603-ж. Батыш Түрк каганаты түзүлгөн.
• 568-ж. аварлар Паннонияга, лангобарддар Италияга көчкөн.
• VII кылымда славяндар Балканга массалык түрдө жайгашкан; 632-ж. Улуу Болгария, 681-ж. Дунай Болгария пайда болгон; Хазар каганаты күчөгөн.

Себептери: жер жана жайыт издөө, климаттын өзгөрүшү, калктын өсүшү, башка уруулардын басымы, Римдин начарлашы, байлыкка жана олжого умтулуу.

Натыйжасы: Батыш Рим кулап, «варвар» королдуктары жана феодалдык Европанын негизи түзүлгөн; элдер аралашып, тил жана маданият алмашкан; жаңы этностор менен мамлекеттер пайда болгон; христианство тараган.

Кантип түшүнүү керек: Бул теманы «себеп → ким кайда көчтү → эмне өзгөрдү» деп үч блокко бөл. Ошондо окшош тарыхый процессти өз алдыңча талдай аласың.

Текшерүү: 476 — Батыш Римдин кулашы; 552/603 — Түрк каганаттары; 568 — аварлар жана лангобарддар; 632/681 — Болгария. Даталар жана негизги логика туура.