Сделай

Кыскача жооп

1. Тактооч — кыймыл-аракеттин, сындын же башка белгинин сапатын, өлчөмүн, убактысын, ордун, себебин, максатын билдирип, кандай? кантип? качан? кайда? канча? эмне үчүн? эмне максатта? деген суроолорго жооп берүүчү сөз түркүмү.

2. Тактоочтор мааниси жагынан 6 топко бөлүнөт:

• сын тактооч — кантип? кандайча? (тез, жай, жакшы);
• өлчөм-чама тактооч — канча? канчалык? (көп, аз, бир аз);
• убакыт тактооч — качан? (бүгүн, эртең, кечээ);
• орун тактооч — кайда? кайдан? (жогору, төмөн, алыс, жакын);
• себеп тактооч — эмне үчүн? эмне себептен? (корккондуктан, ооругандыктан);
• максат тактооч — эмне максатта? (атайын, атайлап).

3. -ыраак мүчөсү сын атоочко да, тактоочко да уланат:

• Сын атооч: кызыл → кызылыраак, жаш → жашыраак, чоң → чоңураак.
  Мисалы: «Мага кызылыраак алма бериңиз». Алма кандай? — кызылыраак. Бул предметтин белгиси.
• Тактооч: тез → тезирээк, кеч → кечирээк, көп → көбүрөөк.
  Мисалы: «Ал менден тезирээк чуркайт». Чуркайт кантип? — тезирээк. Бул кыймылдын белгиси.

Далил: бир эле форма эки түрдүү болушу мүмкүн. Мисалы, «жакшыраак үй» — сын атооч (үй кандай?), ал эми «жакшыраак оку» — тактооч (кантип оку?). Демек, сөз түркүмүн мүчөгө гана карап эмес, суроого жана контекстке карап аныктайбыз.