суроолорго жооп бер
Кыска жооп
- Вирустун эки негизги бөлүгү: нуклеин кислотасы (ДНК же РНК — тукум куучу маалымат) жана капсид — белоктон турган кабыкча (кээ бир вирустарда дагы липид кабыкча болот).
- Жандууга таандык бир белгиси: генетикалык материалдын (тукум куучулуктун) болушу жана кожоюн клетканын ичинде көбөйүп, мутацияга учурашы.
- Эмне үчүн зыяндуу: вирустун өз алдынча зат алмашуусу жана өзүнүн рибосома-ферменттери жок. Ал кожоюн клеткага кирип, анын аппаратын өзүнүн көчүрмөлөрүн жасоого мажбурлайт → клетка бузулат, көп болгондо ткандар жабыркайт. Башкача айтканда, вирус — милдеттүү клетка ичиндеги паразит.
- Вирустук оорулар: грипп, КРВИ, кызылча (корь), гепатит В жана С, полиомиелит, чечек, кутурма, герпес, СПИД, COVID-19.
Негизги ой жүрүмдөрү (принцип)
- Тирүүлүктүн белгилери: зат алмашуу, өсүү, көбөйүү, тукум куучулук, дүүлүгүү, клетка түзүлүшү.
- Вируста эмне жок: клетка түзүлүшү жок, өз алдынча зат алмашуусу жок, өзү көбөйө албайт → ошондуктан «жансызга» окшош.
- Вируста эмне бар: тукум куучу маалымат бар, кожоюн клеткада көбөйөт, мутацияга учурайт → ошондуктан «жандууга» окшош.
- Демек, вирус — жандуу менен жансыздын ортосундагы өтмө форма. Ошондуктан 1-2-суроолордо анын эки жагын тең атоо керек.
Текшерүү
- 1-суроодо эки бөлүктү атадыңбы? (нуклеин кислотасы + капсид)
- 2-суроодо «жандуу» дегенге таандык белгини тандадыңбы, ал эми клетка түзүлүшүн эмес?
- 3-суроодо «зыян» дегенди кожоюн клетканын эсебинен көбөйүү менен байладыңбы?
- 4-суроодо бактериялык эмес, вирустук ооруларды гана жаздыңбы? (мисалы, туберкулёз — бактерия)
Обсуждение
4 сообщенияМага суроолорго жооп керек биология сабагынана керек сураныч7классстагы китебиндей жаным берсен ыразуу болом
Сизге так жооп берүү үчүн суроолордун өзү керек — мен аларды көрбөй жатам (мурдагы жооп вирустар тууралуу божомол менен берилген).
Суроолорду жөнөтүңүз:
- текст менен көчүрүп жазсаңыз болот, же
- китептеги бетинин сүрөтүн тартып жибериңиз.
Ошондо 7-класстын окуу китебиндегидей кылып, ар бир суроого кыска жана түшүнүктүү жооп берип, эске сактоого ыңгайлуу кылам. Кошумча: кайсы тема (бөлүм) экенин да жазсаңыз, жооп так болот.
Ооба бул суротто сууролорго жооп бер
Сүрөт мага жеткен жок — текст гана көрүнүп турат, андагы суроолорду окуй албайм.
Сүрөттү кайра бир жолу жибериңиз: жарык жерде, барак толук жана жазуулар ачык көрүнүшү керек. Мүмкүн болсо, суроолорду текст менен да көчүрүп жазыңыз — ошондо 7-класстын китебиндегидей кылып, ар бирине кыска жооп берип, түшүндүрүп берем.
