Кыскача жооп
Маалыматтар базасы (МБ) — бул белгилүү бир тартипте (структурада) сакталган, бирге башкарылуучу жана тез издөөгө ылайыкталган маалыматтардын топтому. Мисалы: мектептин журналы, китепкананын каталогу, онлайн-дүкөндүн товарлары.
Аны башкаруу үчүн МББС (маалыматтар базасын башкаруу системасы) колдонулат: MySQL, PostgreSQL, SQLite, Microsoft Access ж.б.
Негизги түшүнүктөр
| Түшүнүк | Мааниси |
|---|---|
| Таблица | Бир типтеги маалыматтар (мис. «Окуучулар») |
| Жазуу (сап) | Бир объект жөнүндө толук маалымат (мис. бир окуучу) |
| Талаа (мамыча) | Объекттин бир белгиси (мис. «Аты-жөнү») |
| Ачкыч | Ар бир жазууну уникалдуу аныктаган талаа (мис. id) |
| Байланыш | Таблицалардын ортосундагы байланыш (мис. окуучу ↔ баалары) |
Мисал
Окуучу таблицасы:
| id | Аты-жөнү | Класс |
|---|---|---|
| 1 | Айбек Т. | 8 |
| 2 | Гүлнара С. | 8 |
Баа таблицасы:
| id | okuuchu_id | Предмет | Баа |
|---|---|---|---|
| 1 | 1 | Информатика | 5 |
| 2 | 2 | Информатика | 4 |
Бул жерде okuuchu_id — байланыштыруучу талаа. Окуучунун атын эки таблицага тең жазып отурбайбыз — бул ашыкчалыктан (избыточность) сактайт.
Эмне үчүн керек
- Тез издөө — миңдеген жазуунун ичинен керектүүсүн заматта табуу.
- Ашыкча маалымат жок — бир маалымат бир жерде гана сакталат.
- Бүтүндүк — эрежелерди сактоо (мис. баага 2–5 гана коюлат).
- Көп колдонуучу — бир эле база менен бир нече адам иштей алат.
- Коопсуздук — ким эмнени көрө аларын чектөө.
Текшерүү
Суроолорго жооп берсең, теманы түшүнгөнүңдү текшере аласың:
- Эмне үчүн окуучунун атын эки таблицага тең жазбайбыз?
idталаасы эмне үчүн керек?- Класстын журналы — бул маалыматтар базасыбы? Эмне үчүн?
SQL тилиндеги суроо мындай көрүнөт: SELECT * FROM Окуучу WHERE Класс = 8; — бул «8-класстын бардык окуучуларын көрсөт» дегенди билдирет.