Кыска жооп
Жөнөкөй заттар (бир эле элементтин атомдорунан турат): $Br_2,\ O_2,\ C,\ N_2,\ H\ (H_2),\ Si$
Татаал заттар (эки же андан көп элементтен турат): $Fe_2O_3,\ H_2O,\ NaF,\ CuCl_2,\ MnO,\ ZnO$
Эреже жана кантип аныктоо керек
Формулага карап, андагы элементтердин түрүн санайбыз (индекстерди эмес!):
- формулада бир гана элементтин белгиси турса — жөнөкөй зат;
- эки же андан көп түрдүү элемент турса — татаал зат.
Индекс ($_2$, $_3$) атомдордун санын гана көрсөтөт, элементтердин санын эмес. Ошондуктан $Br_2$ жана $O_2$ — жөнөкөй, анткени бром да, кычкылтек да бир элемент.
Ар бир формулага текшерүү
| Формула | Элементтер | Түрү |
|---|---|---|
| $Fe_2O_3$ | Fe, O | татаал |
| $Br_2$ | Br (эки атом) | жөнөкөй |
| $H_2O$ | H, O | татаал |
| $NaF$ | Na, F | татаал |
| $CuCl_2$ | Cu, Cl | татаал |
| $MnO$ | Mn, O | татаал |
| $O_2$ | O (эки атом) | жөнөкөй |
| $C$ | C | жөнөкөй |
| $N_2$ | N (эки атом) | жөнөкөй |
| $H$ / $H_2$ | H | жөнөкөй |
| $Si$ | Si | жөнөкөй |
| $ZnO$ | Zn, O | татаал |
Текшерүү: жөнөкөй зат 6, татаал зат 6 — бардыгы 12 формула. Баары тизмеңдеги формулалардын санына дал келет. ✅
Эскертүү: жөнөкөй зат дегени — «бир атом» деген сөз эмес. $O_2$ эки атомдон турса да жөнөкөй зат, анткени атомдордун баары бир элементтин (кычкылтектин) атомдору. Ал эми $H_2O$-до суутек менен кычкылтек бар — ошондуктан татаал.
