Пытанне 9,напішы толькі не так шмат

Прыклад зарысоўкі (крыху паўнейшы):

Праз лес бяжыць вузкі ручай. Ён бурліць і плюскоча па камянях, срэбнымі струменямі слізгае па пяску і пераліваецца на сонцы. Вада ў ім сцюдзёная, празрыстая, крыштальная — відаць кожны каменьчык на дне. У зацішку ручай ціха шапоча, а на перакатах гучна гамоніць, быццам спяшаецца хутчэй да ракі.

Крыху далей ён зліваецца з іншай крынічкай і ўжо цурчыць шырэй, упэўнена пракладваючы сабе дарогу між травы. На беразе зялёным дываном рассцілаецца маладая травіца, схіленыя над вадой вольхі кідаюць на плынь сваё цёмнае адценне.

Ключавыя крокі:

1. Рух — 4–5 дзеясловаў: бяжыць, бурліць, плюскоча, слізгае, пераліваецца, шапоча, гамоніць, цурчыць.
2. Вада — прыметнікі: сцюдзёная, празрыстая, крыштальная.
3. Крыніца — ключ, ручай, плынь, перакаты, бераг.
4. Вобраз — сонца, камяні, дрэвы, трава, адценні.
5. Не забывайся пра паўторы: кожны наступны дзеяслоў ці прыметнік павінен дадаваць новую дэталь, а не паўтараць папярэднюю.

Яшчэ адзін варыянт зарысоўкі:

У глыбіні лесу з-пад замшэлага каменя выбіваецца крынічка. Яна ціха булькоча, нібы нешта шэпча сама сабе, і тонкім струменем сцякае ўніз па схіле. Вада ў ёй чыстая, халодная, свежая — такая, што хочацца набраць у далоні і выпіць. Над крынічкай схілілася старая вольха, і ў яе цёмнай вадзе, як у люстэрку, дрыжаць зялёныя лісты і кавалкі неба.

Ручай адыходзіць ад каменя і ўжо вясёла журчыць паміж карэннямі, абыходзіць пні, падмывае мох. Сонца прабіваецца праз галлё і выкрапвае на плынь залатымі плямінкамі.

Што тут новага:

• дзеясловы: выбіваецца, булькоча, сцякае, журчыць, абыходзіць, падмывае;
• прыметнікі: чыстая, халодная, свежая, цёмная, залатыя;
• крыніца: камень, замшэлы камень, схіл, карэнні, пні, мох;
• вобраз: люстэрка вады, дрожаць лісты, сонца праз галлё.

Калі трэба яшчэ — магу даць варыянт пра раку або возера.

Зарысоўка пра возера:

Возера ляжыць у нізіне, акружанае густым лесам. Яно спакойнае, глыбокае, цёмна-сіняе, і толькі лёгкі вецер гоніць па яго паверхні дробныя хвалькі. Вада ў возеры празрыстая і халодная, каля берага відаць пясчанае дно і камяні, парослыя зялёнымі водарасцямі.

На досвітку возера дрэмле, зацягнутае белым туманам. Потым туман разыходзіцца, і сонца пачынае пералівацца на гладкай плыні залатымі ды серабрыстымі плямамі. З другога берага ў ваду глядзяцца высокія сосны і бярозы, і іх адлюстраванні дрыжаць, калі па вадзе прабягае рыбка.

Да берага сцякаюцца невялікія ручаі, яны ціха цурчаць і ўліваюцца ў возера, а яно прымае іх і зноў застаецца спакойным. Увечары над вадой стаіць цішыня, толькі дзесьці далёка закрычыць птушка.

Што выкарыстана:

• дзеясловы: ляжыць, гоніць, дрэмле, разыходзіцца, пераліваецца, глядзяцца, дрыжаць, сцякаюцца, цурчаць, уліваюцца, прымае;
• прыметнікі: спакойнае, глыбокае, цёмна-сіняе, празрыстая, халодная, пясчанае, залатымі, серабрыстымі;
• крыніца: бераг, дно, камяні, водарасці, ручаі, туман;
• вобраз: адлюстраванні дрэў, сонца на вадзе, рыбка, птушка.

План сачынення пра возера (3 абзацы):

1. Возера і яго вада — дзе знаходзіцца, якое яно (спакойнае, глыбокае, цёмна-сіняе), якая ў ім вада (празрыстая, халодная), што відаць на дне.

2. Возера ў розны час і яго адлюстраванні — ранішні туман, сонца на вадзе, дрэвы і іх адлюстраванні, рыбка, што дрыжыць на гладзі.

3. Ручаі і цішыня вакол — як ручаі сцякаюцца да берага і ўліваюцца ў возера, вечаровая цішыня, далёкі крык птушкі; пачуццё спакою.

Абзац 1 — пра саму ваду. Абзац 2 — пра тое, што на возеры адбываецца. Абзац 3 — пра наваколле і настрой.

Пачатак (крыху папраўлены): «Праз лес майскім ранкам пераліваецца прыгожае возера» (замест «раніцай мая» — так правільней па-беларуску).

Далей — апісанне вады:

Вада ў возеры празрыстая і сцюдзёная. Каля берага відаць пясчанае дно, гладкія камяні і зялёныя водарасці, а далей, на сярэдзіне, вада цёмна-сіняя і глыбокая, быццам у ёй апусцілася неба.

Калі ўзыходзіць сонца, паверхня пераліваецца залатымі ды серабрыстымі плямамі. Лёгкі вецер гоніць дробныя хвалькі, яны ціха плюскаюць і бегучы да берага, а на гладкай вадзе, як у люстэрку, дрыжаць адлюстраванні сосен, бяроз і белых аблокаў.

Што тут ёсць:

• прыметнікі пра ваду: празрыстая, сцюдзёная, цёмна-сіняя, глыбокая, гладкая;
• дзеясловы руху: пераліваецца, гоніць, плюскаюць, бягуць, дрыжаць;
• вобраз: сонца на вадзе, люстэрка-адлюстраванне.

Далей па плане застаецца трэці абзац — пра ручаі і цішыню вакол.

Прапановы, што пісаць далей:

Варыянт 1 — спакойны: «Дрэвы стаяць шчыльнай сцяной: высокія сосны, белыя бярозы, цёмныя вольхі. Іх галіны схіляюцца над вадой, і ў цёмнай гладзі дрыжаць доўгія цені. Пад дрэвамі пануе цішыня, толькі дзесьці ціха шапоча лістота ды плюскае хваля. Ад гэтага возера робіцца лёгка і спакойна на душы».

Варыянт 2 — з пераходам да ручаёў: «Дрэвы атачаюць возера з усіх бакоў і быццам ахоўваюць яго спакой. Між іх карэнняў сцякаюцца да берага невялікія ручаі, яны ціха цурчаць і ўліваюцца ў возера. Над вадой чуваць крык птушкі, а потым зноў усталёўваецца цішыня».

Варыянт 3 — кароткі: «Дрэвы стаяць моўчкі, і ў іх цені возера здаецца яшчэ больш спакойным. Сюды хочацца прыйсці зноў — пасядзець на беразе і паслухаць, як ціха плюскае вада».

Адна заўвага: раней у тэксце было майскае сонца і залатыя плямы на вадзе, а цяпер «шэрае прахмурнае неба». Каб не было супярэчнасці, або прыбяры сонца, або дадай пераход: «Набеглі хмары, і неба стала шэрым і прахмурным».