мукай элэбайевтин омуру чыгармачылыгы кыйн кеде павести дептергее

Кыскача жооп (дептерге үлгү)

Мукай Элебаев (1905–1944) — кыргыз совет адабиятынын негиздөөчүлөрүнүн бири, акын, жазуучу, драматург жана котормочу. Чүй өрөөнүндө туулуп, 1944-жылы Улуу Ата Мекендик согуш жылдарында каза болгон. Чыгармачылыгы 1920-жылдардан башталат. Ал ырлар, повесттер, пьесалар жазган, орус жана дүйнөлүк классиктердин чыгармаларын кыргызча которгон. Негизги чыгармалары: «Кыйын кезең», «Узак жол», ырлар жыйнактары.

«Кыйын кезең» — М. Элебаевдин белгилүү повести (1931-ж.). Повесть — прозанын орто көлөмдөгү жанры: аңгемеден чоң, романдан кичине, бир окуяны жана каармандардын турмушун кененирээк ачат. Чыгармада коллективдештирүү мезгилиндеги кыргыз айылынын турмушу, эски патриархалдык жашоо менен жаңы коомдук мамилелердин кагылышы көрсөтүлөт. Автор элдин оор турмушун, эмгегин, үмүтүн жана жаңы адамдын калыптанышын реалисттик түрдө чагылдырат.

Негизги идея: тарыхый бурулуш кыйынчылык менен коштолсо да, элдин биримдиги, эмгеги жана адилеттикке умтулуусу жаңы жашоону курат. Повесть кыргыз прозасынын өнүгүшүнө чоң салым кошкон.

Кантип ушундай жаздык (принцип):

1. Автор: аты-жөнү, жашаган жылдары, кайсы адабиятка таандык, кесиби жана жанрлары.
2. Өмүр баяны: туулган жери, окуусу, эмгек жолу — кыскача.
3. Чыгармачылыгы: кайсы жанрларда иштеген, негизги чыгармалары жана темалары.
4. Бир чыгарма: аталышы, жанры, жазылган мезгили, темасы, конфликти, идеясы, мааниси.
5. Жыйынтык: автордун адабиятка салымы.

Текшерүү:

• Жылдары: 1905–1944.
• «Кыйын кезең» — повесть, автору Мукай Элебаев.
• Негизги ой: эски менен жаңынын кагылышы, жаңы турмуштун калыптанышы.
• Аалы Токомбаев, Касымалы Баялинов менен чаташтырба.