Чыграманын цивилизациясы Рух табият жонундогу философия
Сиздин жазуудагы теманы «чыгармадагы цивилизация жана рух табияты жөнүндөгү философия» деп түшүндүм. Көбүнчө бул тема Ч. Айтматовдун «Кылым карытар бир күн» романы аркылуу каралат.
Кыскача жооп: Айтматов цивилизацияны техниканын гана өсүшү менен эмес, эң оболу эс-тутум, адеп-ахлак, жоопкерчилик жана жаратылыш менен ынтымак менен өлчөйт. Рухтун табияты — адамдын тарыхын унутпашы, ата-бабасын эстеши, келечек муун алдында жооп бериши.
Негизги кадамдар:
Цивилизациянын эки өлчөмү. Романда космостук сюжет жана жердеги турмуш катар берилет. Бул адамзат техникалык жактан өнүккөн менен рухий жактан даярбы деген суроону коёт.
Манкурт — руху жок адам. Эс-тутумунан ажыраган адам эле эмес, эл-жерин, энесин тааныбаган кулга айланат. Бул «манкуртчулук» — тарыхын унуткан коомдун рухий кыйрашынын белгиси.
Эдигей менен Казангап — эс-тутумдун символу. Алар өткөн менен бүгүнкүнү байланыштырат. Казангапты акыркы сапарга узатуу — жөн гана азем эмес, муундар байланышын сактоо.
Рухтун негизги белгилери: эс-тутум, ак ниет, сүйүү, адамдык кадыр-барк, келечек үчүн жоопкерчилик. Техникалык прогресс ушуларсыз коркунучтуу.
Корутунду: чыныгы цивилизация — рухий цивилизация. Адамзат өз тарыхын, адебин жана жаратылышын сактаганда гана өнүгө алат.
Окшош тапшырмага кантип жазса болот:
- Биринчи сүйлөмдө тезисти айт: «Романда цивилизация рухий кыргызстан гана толук».
- Андан кийин тексттен 2–3 мисал келтир: манкурт, Эдигейдин жолу, космостук сюжет.
- Аягында «рух» менен «цивилизациянын» байланышын корутундула.
Текшерүү: жообуңда «цивилизация», «рух», «эс-тутум» жана «жоопкерчилик» деген түшүнүктөр байланышса, негизги ой туура ачылган.
Обсуждение
6 сообщенийГонконг
«Гонконг» деп гана жаздыңыз — эмнени тактоо керек экенин түшүнө алган жокмун. Бул география боюнча жаңы тапшырмабы (мисалы, аянты, калкы, тарыхы, статусу) же мурунку чыгарма менен байланышы барбы? Суроону толугу менен жазыңыз, ошондо жардам берем.
Тушунук жаз
Тушунук жаз
Кыскача түшүнүк: Гонконг — Кытай Эл Республикасынын атайын административдик району. Ал «бир өлкө — эки тутум» принциби боюнча өзүнүн экономикалык жана укуктук тутумун сактап калган дүйнөлүк каржы борбору.
Негизги маалыматтар:
Жайгашуусу. Түштүк-Чыгыш Кытай, Чжуцзян дарыясынын делтасында, Түштүк-Кытай деңизинин жээгинде. Курамына Гонконг аралы, Коулун жарым аралы, Жаңы аймактар жана 200дөн ашык арал кирет.
Аянты жана калкы. Аянты болжол менен 1 100 км², калкы 7,5 миллиондон ашык. Калктын басымдуу бөлүгү — кытайлар.
Тарыхы. 1842-жылы Нанкин келишими боюнча Британиянын колониясы болуп калган, 1997-жылы 1-июлда Кытайга кайтарылган.
Статусу. «Бир өлкө — эки тутум» принциби боюнча 50 жыл бою (2047-жылга чейин) өзүнүн укуктук тутумун, валютасын (гонконг доллары), бажысын жана паспортун сактайт.
Экономикасы. Дүйнөлүк банк-каржы, соода жана логистика борбору; дүйнөнүн эң эркин экономикаларынын бири.
Расмий тилдери. Кытай тили (кантон диалектиси) жана англис тили.
Текшерүү: түшүнүктүн өзөгү — «атайын административдик район», «бир өлкө — эки тутум», «каржы борбору» деген үч белги. Ушул үчөө жообуңда болсо, маңызы туура ачылган.
Эгер сиз мурунку темадагыдай «рух жана цивилизация» түшүнүгүн жаз деген болсоңуз, айтыңыз — ошого ылайыктап берем.
Гонконг — түшүнүк (кыскача мүнөздөмө)
Гонконг (кыт. 香港 — «жыпар жыттуу порт», англ. Hong Kong) — Кытай Эл Республикасынын атайын административдик району, Түштүк Кытай деңизинин жээгинде, Чжуцзян дарыясынын дельтасында жайгашкан.
- Түзүлүшү: Гонконг аралы, Коулун жарым аралы, Жаңы аймактар (New Territories) жана 200дөн ашык майда аралдар.
- Аянты: болжол менен 1 100 км².
- Калкы: 7,5 млнго жакын (дүйнөдөгү эң тыгыз жайгашкан аймактардын бири).
- Расмий тилдери: кытай (кантон диалектиси) жана англис.
- Акча бирдиги: гонконг доллары.
- Тарыхы: 1842–1997-жж. Улуу Британиянын колониясы болгон; 1997-жылдан «бир өлкө — эки система» принциби боюнча Кытайдын курамында, өзүнүн экономикалык жана укуктук системасын сактап калган.
- Экономикасы: дүйнөлүк финансы, соода, транспорт жана туризм борбору; ири деңиз порту жана Чек Лап Кок эл аралык аэропорту бар.
Кыскача айтканда: Гонконг — дүйнөлүк деңгээлдеги финансы-соода борбору болгон, өзгөчө статустагы Кытай аймагы.
Эгер сиз «манкурт», «цивилизация» же «рух» сыяктуу чыгармага байланыштуу терминдин түшүнүгүн жазсаңыз деп айткан болсоңуз — кайсы термин экенин жазыңыз.
