Аналогия түзүп бер
Аналогия кайсы тема же түшүнүк боюнча керек? Теманы жазсаң, ошого ылайык аналогия түзүп, маанисин түшүндүрүп берем.
Обсуждение
5 сообщенийКубулуштардын ирети
Кыскача
Кубулуштардын ирети — кубулуштардын туш келди эмес, биринин артынан бири белгилүү тартипте болушу. Ар бир кубулуш мурункусунун натыйжасы, ал эми кийинкисинин себеби болуп саналат.
Аналогия: домино тизмеси
Домино кыштарын тизип койгонду элестет:
1-кыш түштү → 2-кыш түштү → 3-кыш түштү → 4-кыш түштү
(себеп) (натыйжа (натыйжа (натыйжа)
жана себеп) жана себеп)
Бул жерде эмне маанилүү:
| Домино | Кубулуштардын ирети |
|---|---|
| Кыштар белгилүү аралыкта тизилген | Кубулуштар белгилүү тартипте болот |
| Ар бир кыш кийинкисин жыгат | Ар бир кубулуш кийинкисин жаратат |
| Ортодогу кышты алсаң, тизме токтойт | Бир звенону алып салсаң, ирет бузулат |
| Кыштардын ордун алмаштырсаң, баары кулайт | Иретти алмаштырсаң, кубулуш болбойт |
Ошол эле принцип табиятта: суунун айлануусу
Күн кыздырат → суу бууланат → буу көтөрүлөт → муздап булутка айланат
→ жаан жаайт → суу жерге сиңип, дарыяга куюлат → кайра күн кыздырат
Бул жерде да домино сыяктуу: жаан жаабайынча дарыя толбойт, бууланбайынча булут пайда болбойт.
Кантип текшерсе болот
Ар бир кадамга эки суроо бер:
- «Бул эмнеден улам болду?» → мурунку звено (себеп)
- «Бул эмнеге алып келет?» → кийинки звено (натыйжа)
Эгер эки суроого тең жооп тапсаң — ирет туура түзүлгөн.
Кайсы кубулуштардын ирети керек экенин айтсаң (мисалы, жыл мезгилдери, өсүмдүктүн өсүшү, тоо пайда болушу), ошого так ылайыкталган аналогия жана схема түзүп берем.
Аналогия🤦 мисалы : Сөз:жыгылуу Дасторкон: сүртүү
Түшүндүм — кереги «бир нерсе : ага жасалган аракет» түрүндөгү аналогиялар (мисалы, дасторконду сүртүү).
Улгу: буюм : аракет
| Аналогия | Толук айтылышы |
|---|---|
| Дасторкон : сүртүү | дасторконду сүртүү |
| Ыдыш : жуу | ыдышты жуу |
| Бөлмө : шыпыруу | бөлмөнү шыпыруу |
| Чач : тароо | чачты тароо |
| Гүл : сугаруу | гүлдү сугаруу |
| Кир : жуу | кирди жуу |
| Көйнөк : үтүктөө | көйнөктү үтүктөө |
| Тамак : бышыруу | тамакты бышыруу |
| Китеп : окуу | китепти окуу |
| Кагаз : жазуу | кагазга жазуу |
Экинчи тип: курал : аракет
| Аналогия | Түшүндүрмө |
|---|---|
| Балта : чабуу | балта менен чабуу |
| Ийне : тигүү | ийне менен тигүү |
| Күрөк : казуу | күрөк менен казуу |
| Карандаш : жазуу | карандаш менен жазуу |
| Шыпыргы : шыпыруу | шыпыргы менен шыпыруу |
Текшерүү эрежеси
Ар бир жупту бир сүйлөмгө айландыр: «___ды/ни ___». Эгер сүйлөм мааниге ээ болсо — аналогия туура:
- «Дасторконду сүртүү» ✓
- «Чачты тароо» ✓
- «Балтаны чабуу» ✗ → «балта менен чабуу» ✓ (демек бул башка тип)
Эгер сенин мисалың «сөз : жыгылуу» деген башка байланышты билдирсе (мисалы, этиш → кыймыл атооч: жыгыл- + -уу), айт — ошол типтеги аналогияларды түзүп берем.
Тургенев биография
