Ушуларды тушургом эми катары менен жазып бер

Жаттоо үчүн ачкыч — тизмекти «тизме» катары эмес, ар бир кысык = эки объектинин ортосу деп үйрөнүү. Картада сураганда дал ушул байланыш эске түшөт.

1. Ар бир кысыкка «формула» жаз Мисалы:

• Баб-эль-Мандеб — Кызыл деңиз ↔ Аден булуңу
• Босфор — Кара деңиз ↔ Мрамор деңизи
• Дарданелл — Мрамор ↔ Эгей
• Гибралтар — Атлантика ↔ Жер Ортолук деңиз
• Малакка — Андаман ↔ Түштүк Кытай деңизи

Ошентип жаттасаң, картада «бул эки суунун ортосундагы кысык» деп өзүң табасың.

2. Тизмекти 5 блокко бөлүп, күнүнө бир блок

• Жер Ортолук + Кара деңиз (Ормуз, Баб-эль-Мандеб, Босфор, Дарданелл, Мессин, Отранто, Мальта, Тунис, Бонифачо, Керчь, Андикитира)
• Атлантика/Түндүк Европа (Гибралтар, Ла-Манш, Па-де-Кале, Ыйык Георг, Литл-Минч, Скагеррак, Каттегат, Оль, Эресунн, Ирбен, Помор)
• Арктика/Россия (Карск Дарбазасы, Гыдань, Югор Шар, Шокальский, Санников, Дмитрий Лаптев, Татар, Лонга, Ветар, Беринг)
• Чыгыш Азия (Бохай, Корея, Чеджу, Цугару, Лаперуза, Кунашир, Тайвань, Осуми, Гуанчжоу)
• Индонезия/Филиппин (Макасар, Лонга, Каримата, Питта, Зонд, Ментавай, Сумба, Омбай, 8-Градус, 9-Градус, Берхалл, Полк, Балабак)

3. Үч баскыч менен текшер (күнүнө 15–20 мүнөт)

1. Картага карап, аттарын үн чыгарып окуйсуң.
2. Аттары жабык картадан өзүң көрсөтөсүң.
3. Бош картага (же телефондон сүрөткө) номерлерди гана коюп, атын жазасың. Ката кеткендерин өзүнчө баракчага чыгар.

4. Кайталоо графиги Бүгүн → эртең → 3 күндөн кийин → 7 күндөн кийин. Ар бир кайталоо 5 мүнөт кыска болсо дагы, узун бир отуруштан пайдалуу.

5. Эсте калтыруучу ыкмалар

• «Сапар» ыкмасы: кеме менен жүргөндөй, удаама-удаа ата: Гибралтар → Ла-Манш → Скагеррак → Каттегат → Эресунн.
• Жуптар: Корсика–Сардиния = Бонифачо; Сахалин–Хоккайдо = Лаперуза; Хонсю–Хоккайдо = Цугару; Ява–Суматра = Зонд.
• Окшош аттарды чогулт: «8-Градус, 9-Градус» — Индонезиянын түндүгүндөгү кысыктар.

Эскертүү: тизмеде Малакка эки жолу (32 жана 50) кездешет — бири башка кысык болушу мүмкүн. Ошондой эле «Бохайхайся» — Бохай деп аталат. кайсынысы туура экенин текшерип кой.

Төмөндө ар бир кысыктын жайгашкан жери — картадан табуу үчүн «кайсы деңиздерди туташтырат жана кайсы жээктердин ортосунда» деп берилди.

1. Ормуз — Перс булуңу ↔ Оман булуңу; Иран – Оман (Мусандам).
2. Керчь — Кара деңиз ↔ Азов; Крым (Керчь) – Таман жарым аралы.
3. Дарданелл — Мрамор ↔ Эгей; Түркия, Галлиполи – Троя.
4. Баб-эль-Мандеб — Кызыл деңиз ↔ Аден булуңу; Йемен – Джибути.
5. Босфор — Кара деңиз ↔ Мрамор; Стамбул, Европа – Азия.
6. Отранто — Адрия ↔ Ион; Италия (Апулия) – Албания.
7. Мессин — Тиррен ↔ Ион; Италия, Сицилия – Калабрия.
8. Андикитира — Эгей ↔ Ион; Греция, Пелопоннес – Крит.
9. Мальта — Жер Ортолук деңиз; Сицилия – Тунис.
10. Тунис — Жер Ортолук деңиз; Тунис – Сицилия.
11. Бонифачо — Жер Ортолук деңиз; Корсика – Сардиния.
12. Гибралтар — Атлантика ↔ Жер Ортолук деңиз; Испания – Марокко.
13. Ла-Манш — Атлантика ↔ Түндүк деңиз; Англия – Франция.
14. Па-де-Кале — Ла-Манштын кууш бөлүгү; Дувр – Кале.
15. Ыйык Георг — Ирландия деңизи ↔ Атлантика; Уэльс – Ирландия.
16. Литл-Минч — Шотландия, Гебрид аралдары (Скай – Хайленд).
17. Скагеррак — Түндүк деңиз ↔ Каттегат; Норвегия – Дания (Ютландия).
18. Каттегат — Скагеррак ↔ Эресунн; Швеция – Дания.
19. Оль — Дания, Альс аралынын жанында (Кичи Белт аймагы); атын тактап ал.
20. Эресунн — Каттегат ↔ Балтика; Дания (Зеландия) – Швеция (Сконе).
21. Ирбен — Рига булуңу ↔ Балтика; Латвия (Курляндия) – Сааремаа (Эстония).
22. Помор — Эстония, Сааремаа – Муху аралдары.
23. Карск Дарбазасы — Карск ↔ Баренц; Новая Земля – Вайгач.
24. Гыдань — Карск деңизи, Гыдан жарым аралынын батышы (Обь булуңунун жаны).
25. Югор Шар — Карск ↔ Печора деңизи; Югор жарым аралы – Вайгач.
26. Шокальский — Карск деңизи; Северная Земля: Октябрь Революциясы – Большевик.
27. Санников — Новосибирск аралдары: Котельный – Малый Ляховский.
28. Макасар — Сулавеси деңизи ↔ Ява деңизи; Сулавеси – Калимантан.
29. Лонга — Чукча ↔ Чыгыш Сибирь деңизи; Врангель – материк.
30. Дмитрий Лаптев — Лаптев деңизи; Большой Ляховский – материк (Якутия).
31. Татар — Япон деңизи; материк – Сахалин.
32. Малакка — Андаман ↔ Түштүк Кытай деңизи; Малайзия – Суматра.
33. Бохай — Бохай деңизи ↔ Сары деңиз; Ляодун – Шаньдун жарым аралдары.
34. Лаперуза — Япон ↔ Охот деңизи; Сахалин – Хоккайдо.
35. Куриль 1 — Охот ↔ Тынч океан; Шумшу – Камчатка (Лопатка мысы).
36. Кунашир — Охот ↔ Тынч океан; Кунашир – Хоккайдо.
37. Цугару — Япон ↔ Тынч океан; Хонсю – Хоккайдо.
38. Корея — Япон ↔ Чыгыш Кытай деңизи; Корея жарым аралы – Цусима.
39. Чеджу — Корея жарым аралы – Чеджу аралы (Корея кысыгынын жаны).
40. Гуанчжоу — Түштүк Кытай деңизи, Кытай жээги (Хайнань аймагы); атын китептен такта.
41. Ветар — Индонезия, Ветар аралы; Банда ↔ Саву деңизи.
42. Тайвань — Түштүк Кытай ↔ Чыгыш Кытай деңизи; Кытай – Тайвань.
43. Осуми — Япония, Кюсю (Осуми жарым аралы) – Танегашима.
44. Балабак — Түштүк Кытай ↔ Сулу деңизи; Палаван – Калимантан.
45. Полк — Маннар булуңу ↔ Бенгал булуңу; Индия – Шри-Ланка.
46. Каримата — Түштүк Кытай ↔ Ява деңизи; Калимантан – Белитунг.
47. Питта — Индонезия, Молукк аралдары (Серам аймагы), Банда деңизи.
48. Зонд — Ява деңизи ↔ Инди океаны; Суматра – Ява.
49. Түндүк Препарис — Андаман деңизи; Кокос (Мьянма) – Препарис аралы.
50. Малакка — 32-пункттүн экинчи аталышы; тизмеде кайталанган.
51. Ментавай — Инди океаны, Суматранын батышындагы Ментавай аралдары.
52. Сумба — Индонезия; Сумба – Флорес/Сумбава.
53. Омбай — Банда ↔ Саву деңизи; Алор – Тимор.
54. 8-Градус — Инди океаны; Миникой (Индия) – Мальдивдер.
55. 9-Градус — Инди океаны; Лаккадив (Каваратти) – Миникой.
56. Берхалл — Индонезия, Суматра – Берхалл аралы (Ява деңизине жакын).
57. Беринг — Тынч ↔ Түндүк Муз океан (Чукча деңизи); Чукотка – Аляска.

Эскертүү: 19 (Оль), 40 (Гуанчжоу), 41 (Ветар), 47 (Питта) — аттары бурмаланып берилген окшойт; ошол төртөөнү окуу китебиндеги картадан тактап кой. Калгандары текшерүүгө туруктуу.