Кыска жооп: CuSO₄·5H₂O үчүн \(M_r=250\) г/моль; суунун массалык үлүшү \(w(\text{H}_2\text{O})=36\%\), туздуку \(w(\text{CuSO}_4)=64\%\).
Кантип чыгарылат (принцип)
1. Молекулалык массаны тап: \[ M_r(\text{CuSO}_4)=64+32+4\cdot16=160 \] \[ M_r(5\text{H}_2\text{O})=5\cdot(2\cdot1+16)=5\cdot18=90 \] \[ M_r(\text{CuSO}_4\cdot5\text{H}_2\text{O})=160+90=250 \]
2. Массалык үлүштүн формуласы: \[ w=\frac{n\cdot A_r}{M_r}\cdot100\% \]
3. Суу боюнча: \[ w(\text{H}_2\text{O})=\frac{90}{250}\cdot100\%=36\% \]
4. Туз боюнча: \[ w(\text{CuSO}_4)=\frac{160}{250}\cdot100\%=64\% \]
Текшерүү: \(36\%+64\%=100\%\) ✔
Эгер маселеде 30 г кристаллогидрат берилсе
\[ m(\text{CuSO}_4)=30\cdot0{,}64=19{,}2\ \text{г} \] \[ m(\text{H}_2\text{O})=30\cdot0{,}36=10{,}8\ \text{г} \]
Элементтер боюнча керек болсо
\[ w(\text{Cu})=25{,}6\%,\quad w(\text{S})=12{,}8\%,\quad w(\text{O})=57{,}6\%,\quad w(\text{H})=4\% \] (суммасы да 100%)
Сүрөтүңдөгү «≈1,52» сыяктуу сан туура эмес — массалык үлүш 1ден (100%) ашып кетпейт, анткени ал бөлүктүн бүтүндүккө катышы.
Эгер маселең башка зат (мис. Cu(OH)₂) же башка суроо жөнүндө болсо, шартын кыскача жазып кой — ошого жараша эсептеп берем.
