Ба саволҳо чавоб бидеҳ
Ҷавоби кӯтоҳ:
Молекулаҳои дуқутба дар об худташкилшавӣ мекарданд: қисми гидрофилӣ ба об нигарон мешуд, қисми гидрофобӣ ба дарун ё ба ҳаво. Дар сатҳи об пардаи тунук, дар ғафсии об қатраҳои сферӣ ҳосил мешуданд.
Ин раванд коатсерватсия ном дорад: маҳлул ба фазаи ғании молекулаҳои калон — қатраҳои коатсерватӣ — ва фазаи рақиқи молекулаҳои хурд ҷудо мешавад.
Қатраи коатсерватӣ — маҷмӯи зичшудаи молекулаҳои органикӣ дар об, ки бо қабати обӣ иҳота шудааст ва метавонад моддаҳоро интихобӣ ҷаббад, афзояд ва тақсим шавад. Ин пешгузаштаи ҳуҷайра аст.
Дар «шӯрбои якумин» қатраҳо барои моддаҳои органикӣ рақобат мекарданд. Онҳое, ки устувортар буданд, моддаҳоро беҳтар мегирифтанд, зудтар афзоиш меёфтанд ва тақсим мешуданд, боқӣ монданд; дигарон таҷзия шуданд. Ин интихоби пешбиологӣ — кимиёвӣ буд, на генетикӣ.
Принсип:
дуқутба будан → худташкилшавӣ → коатсерватсия → қатраи коатсерватӣ → интихоби пешбиологӣ.
Санҷиш: агар дар ҷавоб гӯем, ки қисми обдӯст ба дарун нигарад, хатост — вай бояд ба об нигарад. Интихобро низ набояд ба ДНК ё мутация асос дод: дар он марҳила ҳанӯз ҳуҷайраи пурра вуҷуд надошт.
Обсуждение
8 сообщенийҶавобҳои дуруст бидеҳ
Ҷавобҳои дуруст бидеҳ
Барои ҷавобҳои дурустро дақиқ додан, матни саволҳоро боз фиристед — сурат ё матн. Дар ин ҷо танҳо ҷавоби пешина дида мешавад, саволҳо не. Ҳамин ки саволҳоро фиристед, ба ҳар як рақам ҷавоби дурустро медиҳам.
Ҷавобҳои дуруст (нусхаи дақиқтар):
1. Қатраҳои коатсератӣ чӣ гуна пайдо мешуданд? Дар «шӯрбои якумин» — маҳлули обӣ, ки дорои моддаҳои органикӣ (аминокислотаҳо, пептидҳо, нуклеотидҳо, полиcахаридҳо) буд — дар натиҷаи зичшавӣ моддаҳои калонмолекула аз маҳлул ҷудо шуда, қатраҳои алоҳида ҳосил мекарданд. Ба ин раванд коатсерватсия мегӯянд. Қисми гидрофилии молекулаҳо ба об, қисми гидрофобӣ ба даруни қатра нигарон буд, бинобар ин қатра бо қабати обӣ иҳота мешуд.
2. Моҳияти коатсерватсия Маҳлул ба ду фаза ҷудо мешавад:
- фазаи ғанӣ — қатраҳои коатсератӣ (консентратсияи баланди полимерҳо);
- фазаи рақиқ — маҳлули боқимонда бо консентратсияи паст.
Яъне ин ҷудошавии фазавӣ нест, ки модда таҳшин шавад; молекулаҳо дар ҳолати маҳлул мемонанд, вале дар қатра зич мешаванд.
3. Хосиятҳои қатраи коатсератӣ
- аз муҳит бо қабати сатҳӣ ҷудо шудан;
- интихобӣ (салективӣ) аз муҳит ҷаббида гирифтани моддаҳо;
- афзоиш ва бузург шудан;
- тақсимшавӣ ба қатраҳои духтарӣ;
- нигоҳ доштани устуворӣ дар муҳити муайян.
Инҳо хосиятҳои аввалиндараҷаи «ҳаёт» буданд, вале ироят (ҳередит) надоштанд — дастгоҳи генетикӣ набуд.
4. Интихоби кимиёӣ ва гузариш ба эволюцияи биологӣ Дар «шӯрбои якумин» қатраҳо барои моддаҳо рақобат мекарданд. Қатраҳое, ки таркиби устувортар доштанд, зудтар афзоиш меёфтанд ва тақсим мешуданд, нигоҳ дошта мешуданд; қатраҳои ноустувор таҷзия мешуданд. Ин интихоби пешбиологӣ (кимиёӣ) буд — на генетикӣ, чунки генҳо ҳанӯз набуданд.
Гузариш ба эволюцияи биологӣ вақте оғоз шуд, ки дар қатраҳо нуклеинатҳо (аввал RNA) пайдо шуданд ва қобилияти худписарсозӣ ба вуҷуд омад. Аз он лаҳза ироят пайдо шуд, интихоб аз кимиёӣ ба биологӣ табдил ёфт: протобионт → ҳуҷайраи ядронадор.
Санҷиши худ: агар дар ҷавоб нависед, ки қисми гидрофобӣ ба об нигарад — хатост; бояд ба даруни қатра нигарад. Интихобро низ набояд ба мутация ё ДНК асос дод.
Агар саволҳо дар китоб ба таври дигар ифода шуда бошанд, матни дақиқи онҳоро (ё акси саволҳо) фиристед — ман ба ҳамон тартиб ҷавоб медиҳам.
Хуб, ҳоло саволҳои китобро дидам — ҷавобҳо мувофиқи онҳо:
1. Молекулаҳои органикӣ дар оби уқёнуси ибтидоӣ чӣ гуна тақсим шуда буданд? Ин молекулаҳо амфифилӣ буданд: як қисмашон гидрофилӣ (обдӯст) ва қисми дигар гидрофобӣ (обро нағз намедид). Бинобар ин онҳо худ ба худ чунин ҷойгир мешуданд:
- қисми гидрофилӣ ба об нигарон мешуд;
- қисми гидрофобӣ аз об дур шуда, ба дарун ё ба ҳамдигар нигарон мешуд.
Дар сатҳи об пардаи якқабата ҳосил мешуд, дар ғафсии об бошад — қатраҳои сферӣ (митселҳо). Ҳамин тавр сарҳад миёни «муҳити дохилӣ» ва оби берунӣ пайдо шуд.
2. Усули тақсимшавии маҳлул ба фазоҳои консентратсияи гуногун Коатсерватсия. Бо ин усул маҳлул ба ду фазо ҷудо мешавад: фазаи ғании молекулаҳои калон (қатраҳои коатсератӣ) ва фазаи рақиқи молекулаҳои хурд. Ин таҳшиншавӣ нест — моддаҳо дар ҳолати маҳлул мемонанд, вале дар қатра зич мешаванд.
3. Қатраи коатсерватӣ чист? Қатраи коатсератӣ — маҷмӯи зичи моддаҳои калонмолекула, ки бо қабати обӣ иҳота шудааст. Он аллакай хосиятҳои ибтидоии ҳаётро дошт: аз муҳит ба таври интихобӣ модда ҷаббида гирифтан, афзоиш ёфтан, бузург шудан ва ба қатраҳои духтарӣ тақсим шудан.
4. Интихоби коатсерватҳо дар «шӯрбои якумин» чӣ гуна сурат мегирифт? Қатраҳо барои моддаҳои органикӣ рақобат мекарданд. Он қатраҳое, ки таркиби кимиёиашон устувортар буд, моддаҳоро беҳтар ҷаббида мегирифтанд, зудтар афзоиш меёфтанд ва тақсим мешуданд — ҳаминҳо боқӣ мемонданд. Қатраҳои ноустувор таҷзия мешуданд. Ин интихоби пешбиологӣ (кимиёӣ) буд: генҳо ҳанӯз набуданд, бинобар ин интихоб ба ироят асос намеёфт, балки ба устуворӣ ва суръати афзоиш.
Санҷиши худ: агар дар ҷавоб нависед, ки қисми гидрофобӣ ба об нигарон аст — хатост; он бояд аз об дур бошад. Дар саволи 4 бошад, набояд «мутация» ё «ДНК»-ро зикр кард.
Агар барои § 2.8 (пайдоиши эукариотҳо) ҳам саволҳо дошта бошед, онҳоро фиристед — идома медиҳам.
2 савол нодуруст аст дар он ҷо гуфтаги аст ки Усули тақсимшавиии маҳулҳоро ба фазаҳои консентратсияи молекулаашон калон ҷа хурд номбар кунед
Дуруст — ба саволи 2 танҳо номи усул лозим буд, на тавзеҳ:
Ҷавоб: коатсерватсия (дар баъзе китобҳо «коацерватсия»).
Маънои кӯтоҳаш: маҳлул ба фазаи ғанӣ — молекулаҳои калон ва фазаи рақиқ — молекулаҳои хурд ҷудо мешавад; қатраҳои ҳосилшуда қатраҳои коатсератӣ ном доранд.
Агар дар китоби шумо барои ин усул номи дигар (масалан «ҷудошавии фазавӣ») оварда шуда бошад, матни дақиқи саволро фиристед — ман мутобиқ мекунам.
