цитата кыйыр учкул тике создор

Кыскача жооп: сен жазган саптар — теманын аталыштары гана (цитата, тике сөз, кыйыр сөз, учкул сөз). Алардын байланышы мындай: бир ойду тике сөз (цитата) катары так келтирсе болот, ал эми аны кыйыр сөз кылып айландырса болот.

Негизги түшүнүктөр

• Тике сөз — бирөөнүн сөзү өзгөртүлбөй, тырмакчага алынып берилет: Айгул: «Мен эртең китепканага барам», — деди.
• Цитата — тексттен же автордон так алынган үзүндү; тырмакча менен же автору көрсөтүлүп жазылат.
• Кыйыр сөз — ошол эле ой башка бирөөнүн атынан, багыныңкы сүйлөм түрүндө берилет: Айгул эртең китепканага барарын айтты.
• Учкул сөз — кыска, образдуу, эл оозунда же жазуучулардан калган так айтылган сөз (макал-лакапка жакын): «Жакшы сөз — жарым ырыс».

Айландыруунун 4 кадамы

1. Тырмакчаны жана тиречени алып сал.
2. «Деди / айтты / билдирди / жазды» деген этишке багыныңкы сүйлөмдү ула: этиш -ганын/-эрин/-орун мүчөсүн алат.
3. Атоочторду алмаштыр: мен → ал, сен → ал, биз → алар; менин → анын.
4. Маанисин текшер: ой өзгөрбөсүн, бирок айтуучунун үнү (тырмакча) жоголушу керек.

Мисал жана текшерүү Тике сөз: «Биз эртең экскурсияга барабыз», — деди окуучулар. Кыйыр сөз: Окуучулар эртең экскурсияга барарын айтышты. Текшерүү: мааниси ошол эле, тырмакча жок, «биз» → «окуучулар», этиш «барарын» мүчөсүндө — туура.

Жетишпей жаткан нерсе: так тапшырма көрүнбөй жатат — кайсы цитатаны же сүйлөмдү айландыруу керек? Ошону жазсаң, дал өзүңдүн мисал менен текшерип берем.