Кыска жооп
1. Аныктамалар
- Тукум куучулук — организмдин өз белгилерин, касиеттерин жана өнүгүү өзгөчөлүктөрүн кийинки муунга берүү жөндөмү.
- Өзгөргүчтүк — организмдин белгилеринин ата-энесиникинен айырмаланышы, жаңы белгилердин пайда болушу же белгилердин өзгөрүп берилиши.
2. Мисалдар
Тукум куучулукка 3 мисал:
- Иттин тукумунда кулактын формасынын сакталышы.
- Буудайдын уругунан ата-энелик өсүмдүктүн белгилери бар өсүмдүк өсүшү.
- Баланын кан тобунун ата-энесиникине окшош болушу.
Өзгөргүчтүккө 3 мисал:
- Күндөн күйгөндө теринин караңгылашы — бул тукумга берилбейт.
- Тоо бийиктигине жараша өсүмдүктүн боюнун ар кандай болушу.
- Мутациядан гүлдүн түсүнүн өзгөрүп, кийинки муунга берилиши.
3. Ата-энеден тукум кууп алынган 5 белги
- Көздүн түсү.
- Чачтын түсү жана формасы.
- Теринин түсү.
- Бою жана дене түзүлүшү.
- Кан тобу жана Rh фактор.
4. Чыгармачылык тапшырма: таблица үлгүсү
Так маалыматты өз үй-бүлөң боюнча толтур. Баганаларды үй-бүлөңдөгү адамдарга жараша өзгөртсөң болот.
| Белги | Мен | Апам | Атам | Эжем | Окшоштук / айырма |
|---|---|---|---|---|---|
| Көздүн түсү | |||||
| Чачтын түсү | |||||
| Теринин түсү | |||||
| Бою | |||||
| Кан тобу |
Кантип толтуруу керек: ар бир белги боюнча үй-бүлө мүчөлөрүнүн белгилерин жаз, анан акыркы тилкеге «кимге окшош, кимден айырмаланат» деп корутунду жаз. Мисалы: «Көзүм апама окшош, атамдан айырмаланам».
Эмнеге мындай?
Тукум куучулук белгилерди сактап, муундан муунга берет; өзгөргүчтүк болсо организмдердин ар түрдүү болушун жана жаңы белгилердин пайда болушун камсыз кылат. Ошондуктан мисалдарда «берилет» жана «өзгөрөт» деген айырманы кармоо керек.
Текшерүү: эки аныктама барбы, ар бирине 3 мисал, 5 белги жана окшоштук-айырма көрсөтүлгөн таблица барбы — ушуну текшер.
