Кыргыз тил сабагы кыргызча жооп бер

Кыска жооп: бул сүйлөмдөрдүн көбү татаал, ошондуктан ар бир бөлүктү өз алдынча талдайбыз.

1. Биз үйгө жакындаганда, комуздун үнү угулду.

   • Багыныңкы бөлүк: «Биз» — ээ; «үйгө» — кырдаал (орун-багыт); «жакындаганда» — баяндооч.
   • Баш бөлүк: «комуздун» — аныктооч; «үнү» — ээ; «угулду» — баяндооч.

2. Жамгыр жаабай, жер көгөрбөйт.

   • Багыныңкы бөлүк: «Жамгыр» — ээ; «жаабай» — баяндооч.
   • Баш бөлүк: «жер» — ээ; «көгөрбөйт» — баяндооч.

3. Окуучулар толук чогулсун деп, чогулуш кеч башталды.

   • Багыныңкы бөлүк: «Окуучулар» — ээ; «толук» — кырдаал; «чогулсун» — баяндооч; «деп» — жардамчы сөз.
   • Баш бөлүк: «чогулуш» — ээ; «кеч» — кырдаал (мезгил); «башталды» — баяндооч.

4. Булут кайда жылса, көлөкө да ошол жакка жылат.

   • Багыныңкы бөлүк: «Булут» — ээ; «кайда» — кырдаал (орун); «жылса» — баяндооч.
   • Баш бөлүк: «көлөкө» — ээ; «да» — бөлүкчө; «ошол жакка» — кырдаал (орун; «ошол» — аныктооч, «жакка» — кырдаал); «жылат» — баяндооч.

5. Курсак ачса, аш кадыры билинет.

   • Багыныңкы бөлүк: «Курсак» — ээ; «ачса» — баяндооч.
   • Баш бөлүк: «аш» — аныктооч; «кадыры» — ээ; «билинет» — баяндооч.

6. Өрдөк жокто, чулдук бий.

   • Багыныңкы бөлүк: «Өрдөк» — ээ; «жокто» — баяндооч (жоктукту билдирет).
   • Баш бөлүк: «чулдук» — ээ; «бий» — баяндооч (атооч баяндооч; бул жерде «башчы/бий» маанисинде).

7. Адилеттик өкүм сүргөн жерде чыр-чатак болбойт.

   • Багыныңкы бөлүк: «Адилеттик» — ээ; «өкүм сүргөн» — баяндооч (татаал баяндооч); «жерде» — кырдаал (орун).
   • Баш бөлүк: «чыр-чатак» — ээ; «болбойт» — баяндооч.

Кантип талдайбыз?

1. Ар бир бөлүктөн баяндоочту тап: «эмне кылды? эмне болду? кандай?».
2. Баяндоочтон ээге суроо бер: «ким? эмне?».
3. Калган сөздөргө суроо бер: «кандай? кайсы? кимдин? эмненин?» — аныктооч; «кимди? эмнени? кимге? эмнеге?» — толуктооч; «качан? кайда? кандайча? эмне үчүн?» — кырдаал.
4. Татаал сүйлөмдө ар бир бөлүктү өз алдынча талда.

Эскертүү: «деп» жана «да» — жардамчы сөздөр, алар сүйлөм мүчөсү болбойт.
Текшерүү: ар бир бөлүктө ээ менен баяндооч бар; мисалы, 7-сүйлөмдө «адилеттик — өкүм сүргөн», «чыр-чатак — болбойт».