Романдагы каармандардын образдары кылым каарытар бир кун
Кыскача жооп: «Кылым карытар бир күн» романындагы каармандар аркылуу Ч. Айтматов эс-тутумду, улуттук салтты, эркиндикти, ар-намысты жана адамдын тарых алдындагы жоопкерчилигин ачат. Борбордук образ — Эдигей: эмгекчил, акыйкатчыл, өткөн менен азыркыны байланыштырган адам. Казангап — улуу муундун жана салттын символу, Укубала — үй-бүлөнүн бекемдиги, Абуталип — акыйкат үчүн курман болгон интеллигент, Найман-Ана менен Жоламан — эне сүйүүсү жана маңкурттук, башкача айтканда эсти жоготуу коркунучу.
Негизги кадамдар жана далилдер:
Сюжеттин өзөгү — Казангаптын өлүмү жана аны көмүү. Эдигейдин узак жолдогу эскерүүлөрү аркылуу анын мүнөзү, достукка берилгендиги жана элдик салтка болгон мамилеси ачылат. Демек, өлүм жана көмүү эпизоду — эс-тутум темасынын негизи.
Эдигей — романдын борбордук каарманы. Ал көп жыл эмгектенген, согуштун оор жараларын башынан өткөргөн, акыйкатты жактаган адам. Автор анын ички монологдору аркылуу өткөн менен бүгүнкү күндү байланыштырат. Эдигей — «эстеген адам» идеясын алып жүрүүчү образ.
Казангап — аксакал, улуу муундун өкүлү. Анын өлүмү жөн эле окуя эмес: ал урпактардын улууларга таазим кылышы, салтты улантуу жөнүндө ой жүгүртүүгө түрткөн образ.
Укубала — Эдигейдин жанындагы чыдамкай аял. Ал үй-бүлөнүн туруктуулугун, жакын адамды колдоону билдирет жана Эдигейдин ички дүйнөсүн, жеке трагедиясын тереңирээк ачууга жардам берет.
Абуталип — эркин ойлогон, акыйкатты айткан интеллигент. Анын тагдыры аркылуу автор зордук-зомбулукту, репрессияны жана адамдын рухий эркиндиги үчүн күрөшүн көрсөтөт.
Найман-Ана жана Жоламан — легендалык образдар. Найман-Ана — эненин чексиз сүйүүсү жана эс-тутумдун символу; Жоламан — маңкурт, башкача айтканда эсин жоготкон адам. Бул легенда романдын философиялык өзөгүн ачат: эс-тутуму жок адам рухий жактан өлүк.
Окшош тапшырманы аткаруу планы: ар бир каарман боюнча 1) ким экенин, 2) негизги мүнөзүн, 3) эң маанилүү аракетин, 4) башка каармандарга мамилесин, 5) автор кандай идеяны бергенин жаз. Ар бир ойду романдагы конкретүү эпизод менен далилде.
Текшерүү: эгер жообуңда ар бир каарманга 2–3 так мүнөздөмө жана бир эпизод келтирсең, ошондой эле «эс-тутум» темасын борборго алсаң, тапшырма толук жана туура аткарылган болот.
Обсуждение
2 сообщенияКыскача
Кыскача:
- Эдигей — романдын борбордук каарманы: эмгекчил, акыйкатчыл, эс-тутумду сактаган адам. Анын эскерүүлөрү аркылуу өткөн менен азыркы байланышат.
- Казангап — аксакал, улуу муун менен салттын символу; анын өлүмү жана көмүлүшү — сюжеттин өзөгү.
- Укубала — чыдамкай аял, үй-бүлөнүн бекемдигин жана колдоону билдирет.
- Абуталип — акыйкат үчүн курман болгон интеллигент; эркиндик жана зордук-зомбулук темасын ачат.
- Найман-Ана — эне сүйүүсүнүн жана эс-тутумдун символу.
- Жоламан — маңкурт, эсин жоготкон адам; «эс-тутуму жок адам рухий өлүк» деген идеяны берет.
Негизги ой: автор каармандар аркылуу эс-тутум, салт, эркиндик жана ар-намыс темаларын ачат.
