Кыска жооп
Кыргызстанда 7000 мден бийик үч чоку гана бар, калгандары 5000–6000 м айланасында.
Эң бийик 10 чоку:
| № | Чоку | Бийиктиги | Кайда |
|---|---|---|---|
| 1 | Жеңиш чокусу (Пик Победы) | 7439 м | Какшаал-Тоо, Кытай менен чекте |
| 2 | Абу Али ибн Сино (мурдагы Ленин) | 7134 м | Чоң Алай кырка тоосу |
| 3 | Хан-Теңири | 7010 м (кээ бир булакта 6995 м) | Борбордук Теңир-Тоо, Ысык-Көлдүн чыгышы |
| 4 | Пик Данкова | ≈5980 м | Какшаал-Тоо |
| 5 | Пик Семёнова-Тянь-Шанского | ≈5800 м | Тескей Ала-Тоо |
| 6 | Пик Ак-Шыйрак | ≈5100 м | Ак-Шыйрак массиви (Нарын) |
| 7 | Пик Аламүдүн | ≈4900 м | Кыргыз Ала-Тоосу |
| 8 | Күнгөй Ала-Тоонун эң бийик точкасы | ≈4770 м | Күнгөй Ала-Тоо |
| 9 | Ат-Башы кырка тоосунун эң бийик точкасы | ≈4700 м | Ат-Башы |
| 10 | Фергана кырка тоосунун эң бийик точкасы | ≈4690 м | Фергана кырка тоосу |
⚠️ 1–3-орун так; 4–10-орун боюнча ар кайсы атлас кичине айырма берет — окуу китебиңдеги таблица менен салыштырып көр.
10 тоо (кырка тоолор):
- Какшаал-Тоо — 2. Чоң Алай кырка тоосу — 3. Тескей Ала-Тоо — 4. Күнгөй Ала-Тоо — 5. Кыргыз Ала-Тоосу — 6. Талас Ала-Тоосу — 7. Чаткал кырка тоосу — 8. Фергана кырка тоосу — 9. Ат-Башы кырка тоосу — 10. Нарын кырка тоосу (жана Ак-Шыйрак, Борбордук Теңир-Тоо).
Кантип эстеп калуу керек (принцип)
- Кыргызстан Теңир-Тоо жана Памир-Алай тоо системаларынын ичинде жатат — ошондуктан бардык бийик чокулар ушул эки системага тиешелүү.
- 7000 м — «үч чоку» эрежеси: Жеңиш → Ленин → Хан-Теңири (7,4 → 7,1 → 7,0 миң метр).
- Эң бийик чокулар чек араларга жакын бийик кырка тоолордо (Какшаал-Тоо, Чоң Алай) жайгашкан — себеби бул жерлерде тоо кыркалары эң бийик көтөрүлгөн.
- Калган чокулар 5000–6000 м — алар негизинен Тескей/Күнгөй Ала-Тоо, Кыргыз Ала-Тоосу сыяктуу кырка тоолордо.
Текшерүү
7439 > 7134 > 7010 — туура ирети. Хан-Теңиринин бийиктиги булакка жараша 6995 же 7010 м деп берилет, экөө тең туура эсептелет. Ленин чокусу азыр Абу Али ибн Сино деп аталарын унутпа — эски карталарда эки аталышы тең кездешет.
