Иштеп бер
Кыска жооп:
- б) Казакстан
- а) Ысык-Көл
Эмне үчүн:
- Кыргызстан түндүгүнөн Казакстан менен чектешет. Башка чек аралар: чыгышта — Кытай, түштүктө — Тажикистан, батышта — Өзбекстан. Суроодо так «түндүк» деп берилген.
- Көлдөрдүн аянтын салыштырсак: Ысык-Көл ≈ 6236 км², Соң-Көл ≈ 278 км², Чатыр-Көл ≈ 170 км², Мерцбахер ≈ 4,5 км². Демек эң чоңу — Ысык-Көл.
Текшерүү: 1 — б, 2 — а. Орусча вариантта да жооп ошол эле: Казахстан жана Иссык-Куль.
Обсуждение
19 сообщенийЖооп
Жооптор (№1–№2):
- г) калай рудалары (орусча варианты: оловянные руды)
- б) Токтогул (орусча: Токтогульское)
Кыскача негиздеме:
- Сары-Жаз (Ак-Суу району, Ысык-Көл облусу) — калай-вольфрам кендери менен белгилүү рудалуу район. Темир рудаларынын ири кендери башка жерде — Жетим-Тоодо (Нарын облусу), ошондуктан «темир рудалары» туура эмес.
- Токтогул суу сактагычы — Нарын дарыясындагы эң чоң суу сактагыч: толук көлөмү ≈ 19,5 км³, аянты ≈ 284 км². Касан-Сай, Орто-Токой жана Төмөнкү Ала-Арча андан бир кыйла кичине.
Текшерүү: 1 — г, 2 — б.
Сүрөттө №4–№7 суроолор (Соң-Көл, Нарын, ТЭС, Токтогул, мал чарбасы жөнүндө) кесилип, толук окулбайт. Ошол барактын толук сүрөтүн же суроолордун тексттерин жөнөтсөңүз, аларга да так жооп берем.
Жооп
№3–№6 боюнча жооптор:
| № | Жооп | Кыскача түшүндүрмө |
|---|---|---|
| 3 | г) Сары-Жаз | Жеңиш чокусу (7439 м) — Кыргызстандын эң бийик чокусу; варианттарда Сары-Жаз көрсөтүлгөн. |
| 4 | в) Борбордук Тянь-Шань | Бул аймак эң бийик жайгашкан: бул жерде Жеңиш чокусу, Хан-Теңири сыяктуу бийик чокулар бар. |
| 5 | а) континенттик, кургакчыл | Талас өрөөнүнүн климаты континенттик жана кургакчыл болуп эсептелет. |
| 6 | б) Борду | Чүй дарыясынын бассейниндеги Борду айылынын жанында түстүү металлдардын рудалары казылып, байытылат. |
Кыскача жооп: 3 — г, 4 — в, 5 — а, 6 — б.
Жооп
Сүрөттөгү №3–№7 суроолордун туура жооптору:
| № | Жооп | Кыскача түшүндүрмө |
|---|---|---|
| 3 | а) Чүй | Чүй өрөөнүндө калктын жыштыгы эң жогору. |
| 4 | б) Чатыр-Көл | Ички Тянь-Шандагы агындысы жок көл. (Соң-Көл да агындысыз, бирок тестте күтүлгөн жооп — Чатыр-Көл.) |
| 5 | в) Талас | Кара-Буура суу сактагычы Кара-Буура дарыясында курулган, ал Талас дарыясынын куймасы. |
| 6 | в) ТЭЦ | ТЭЦ жарык гана эмес, жылуулук да берет. |
| 7 | а) кой чарбасы | Кыргызстанда мал чарбасынын негизги багыты — кой чарбасы. |
Эскертүү: мурунку №3–№6 боюнча берген жооптор башка суроолорго тиешелүү болчу. Бул сүрөттөгү суроолор боюнча жогорку жооптор туура.
Жооп
Сүрөттөгү №7–№11 суроолордун туура жооптору:
| № | Жооп | Кыскача түшүндүрмө |
|---|---|---|
| 7 | б) кой чарбасы (овцеводство) | Кой чарбасы — Кыргызстандын мал чарбасынын негизги тармагы. Табигый жайыттарда багылгандыктан, эттин өз наркы эң төмөн. |
| 8 | б) Талас | Кара-Буура суу сактагычы Талас облусунда, Кара-Буура дарыясында курулган. |
| 9 | а) Чоң Алай (Чон-Алайский) | Памир тоолорунун түндүк четиндеги кырка — Чоң Алай (Заалай) кыркасы. |
| 10 | б) Нарын | Борбордук Тянь-Шандын дарыялары Нарын дарыясынын бассейнине кирет. |
| 11 | а) Сары-Жаз | Эң чоң муздар Сары-Жаз дарыясынын алабында жайгашкан (мисалы, Эңилчек муздугу). |
Жооптор: 7 — б, 8 — б, 9 — а, 10 — б, 11 — а.
Эскертүү: мурунку жоопто №7 боюнча «а» деп жазылып калган, туурасы — б) кой чарбасы.
Жооп
Сүрөттөгү №8–№11 суроолордун жооптору:
| № | Жооп | Кыскача түшүндүрмө |
|---|---|---|
| 8 | в) Ош областы (Ошская область) | Берилген варианттардын ичинен Ош облусунда калктын жыштыгы эң жогору (≈45–50 адам/км²); Нарында эң аз (≈6–7 адам/км²). |
| 9 | в) адырлар (адыры) | Тоо этектериндеги, түздүктү курчап турган дөңсөөлөрдү адыр деп аташат. |
| 10 | а) Сары-Челек | Тоонун урашынан дарыя бөгөлүп, пайда болгон көл — Сары-Челек (тереңдиги 200 мден ашат). |
| 11 | а) тектоникалык (тектоническое) | Ири көлдөр — Ысык-Көл, Соң-Көл, Чатыр-Көл — жер кыртышынын тектоникалык ийилүүлөрүндө пайда болгон. |
Кыскача: 8 — в, 9 — в, 10 — а, 11 — а.
Эскертүү: №10до Соң-Көл менен Чатыр-Көл да тоо аралык ойдуңдарда жаткан тектоникалык көлдөр, ошондуктан «тоо урап, дарыяны бөгөп» калган көл — Сары-Челек.
Сүрөттүн оң четинде №12, №13, №14 толук көрүнбөйт. Ошол суроолордун тексттерин жөнөтсөңүз, аларга да жооп берем.
Жооп
Сүрөттөгү №12–№14 суроолордун жооптору:
| № | Жооп | Кыскача түшүндүрмө |
|---|---|---|
| 12 | г) Чаувай (Чабай) | Чаувай кени (Жалал-Абад облусу) сымап (ртуть) жана сурьмага бай. Кумтөр менен Макмал — алтын, Кажы-Сай — минералдык булактар менен белгилүү. |
| 13 | б) Чүй өрөөнү | Кант кызылчасынын уруктук өстүрүү негизинен Чүй өрөөнүндө жүргүзүлөт — ал Кыргызстандын негизги айыл чарба аймагы. |
| 14 | а) Нарын | Нарын облусунда калктын дээрлик 99%ы кыргыздар. Ош облусунда өзбектердин үлүшү чоң, ошондуктан «жергиликтүү калк» пайызы анчалык жогору эмес. |
Кыскача: 12 — г, 13 — б, 14 — а.
Жооп
Сүрөттөгү №12–№14 суроолордун туура жооптору:
| № | Жооп | Кыскача түшүндүрмө |
|---|---|---|
| 12 | г) зыгыр буласынан токулган (льняная) | Кыргызстанда пахта, жүн жана жибек кездемелери чыгарылат, ал эми зыгыр буласынан кездеме өндүрүлбөйт — зыгыр өстүрүлбөйт. |
| 13 | г) Чүй обл. (Чуйская) | Күрмөнтү цемент-акиташ заводу Чүй облусунда, Ысык-Ата районунда жайгашкан. |
| 14 | б) керектөөлөр (потребительский) | Айыл чарба машиналарын куруу ишканалары негизинен дыйканчылык райондоруна жакын, башкача айтканда керектөөчүгө жакын жайгаштырылат. |
Кыскача жооп: 12 — г, 13 — г, 14 — б.
Эскертүү: мурунку жооптогу №12–№14 башка сүрөттөгү суроолорго тиешелүү болчу. Бул сүрөттөгү суроолор боюнча жогорку жооптор туура.
Жооп
Жооп/Ответ:
| А | 2 |
| Б | 4 |
| В | 5 |
| Г | 1 |
Кыскача түшүндүрмө (Обоснование):
- А – Түштүк Эңгилчек — Какшаал кырка тоосунда (2) жайгашкан.
- Б – Корженевский — Чоң Алай кырка тоосунда (4).
- В – Петров — Ак-Шыйрак тоо түйүнүндө (5).
- Г – Ак-Сай (Комарова) — Алай кырка тоосунда (1).
- 3 (Кан-Теңир тоо тоому) — бул ашыкча вариант (лишний элемент).
Жооп
Жооп/Ответ:
| А | 2 |
| Б | 1 |
| В | 4 |
| Г | 5 |
Кыскача түшүндүрмө:
- А – Түндүк Эңгилчек — Кан-Теңир тоо тоомунда (2) жайгашкан.
- Б – Жаман-Суу — Алай кырка тоосунда (1).
- В – Кызыл-Суу — Чоң Алай кырка тоосунда (4).
- Г – Калпаковский — Тескей Ала-Тоодо (5).
3 (Ак-Шыйрак тоо түйүнү) — бул ашыкча вариант (лишний элемент).
Жооп
