выполни

Понял, нужно всё. Но текст на фото у меня не читается: я вижу, что заданий несколько, а условия разобрать не могу. Пришли, пожалуйста, фото крупнее и по частям (или набери условия текстом) — тогда решу все пункты подряд.

Хорошо, делаем задание 2. Но само условие мне пока не видно: текст на фото не читается. Пришли, пожалуйста, условие задания 2 текстом или крупным чётким фото — и я сразу его решу с объяснением.

Условие задания 2 всё ещё не видно — без него не решить. Пришли его текстом или чётким крупным фото. И уточни, пожалуйста, на какой язык нужен перевод (например, с казахского на русский).

Вот задание 2 — с правильным сопоставлением, предложениями и переводом.

1. Сәйкестендіру (соотнесение)

2. Сөйлемдер (предложения)

1. Ата заң — қоғам өмірін реттеудің басты кепілі.
2. ҚР «Білім туралы заңы» оқу мекемелеріндегі жеткіншектердің құқығын қорғайды.
3. «Жеті жарғы» — ұлттық әділетті ар-намыс кодексі болды.
4. Өз құқығыңды білу — саламатты өмір салтының негізі.
5. Сөз бостандығы да заңға бағынуы тиіс.

Перевод:

1. Основной закон — главная гарантия регулирования жизни общества.
2. Закон РК «Об образовании» защищает права подростков в учебных заведениях.
3. «Жеты Жаргы» был кодексом национальной справедливости и чести.
4. Знание своих прав — основа здорового образа жизни.
5. Свобода слова тоже должна подчиняться закону.

3. Синонимдер (синонимы к выделенным словам)

• ар-намыс → абырой, намыс, бедел;
• бағынуы → мойынсұнуы, көнуі;
• саламатты өмір салты → сау өмір салты, денсаулықты сақтау;
• басты кепілі → негізгі кепілдігі, басты кепілдік;
• құқығын → хақын, құқықтылығын.

Как рассуждать: сначала определи, о чём говорит каждое понятие слева (Конституция — об обществе, закон об образовании — о школе, «Жеты Жаргы» — о чести и справедливости), затем выбери справа фразу с тем же смыслом. В предложении просто соединяешь пару через тире или ставишь сказуемое в конце — по-казахски оно и должно стоять в конце.

Задание 2 уже разобрали. Чтобы выполнить 4-е, мне нужно его условие: на фото текст этого пункта не читается.

Пришли, пожалуйста, условие задания 4 текстом или отдельным крупным чётким фото — решу его так же подробно и с переводом, как второе.

Это задание 4 — продолжаем ту же тему о правах. Решаю его по фото.

4-тапсырма. Мәтінді тыңда. Сұрақтарға жауап бер.

1. «Адам құқығы — адамның өз мүддесін заң шеңберінде жүзеге асыру мүмкіндігі» дегенді қалай түсінесің?

Жауап: Бұл — әр адамның тумысынан өз мүддесін қорғауға, өмір сүруге, білім алуға, пікірін айтуға мүмкіндігі бар деген сөз. Бірақ бұл мүмкіндік шексіз емес: ол заңмен шектеледі. Яғни адам өз құқығын пайдаланғанда басқа адамдардың құқығын бұзбауы, қоғамға зиян келтірмеуі керек. Заң — құқықтың кепілі әрі шегі.

Перевод: Права человека — это возможность человека от рождения защищать свои интересы, жить, учиться, высказывать мнение. Но эта возможность не безгранична: она ограничена законом, чтобы не нарушать права других людей.

2. Адам құқығының қандай түрлерін білесің?

• Жеке (азаматтық): өмір сүру, жеке бас бостандығы, ар-намыс, жеке өмірге қол сұғылмау;
• Саяси: сөз бостандығы, жиналыс өткізу, бірлестік құру, сайлауға қатысу;
• Экономикалық: меншікке ие болу, еңбек ету, кәсіпкерлік;
• Әлеуметтік: білім алу, денсаулық сақтау, әлеуметтік көмек алу;
• Мәдени: өз тілінде сөйлеу, мәдениетке қатысу, шығармашылық еркіндігі.

Перевод: личные, политические, экономические, социальные и культурные права.

3. Адам құқығының қағидалары қай бапта қарастырылған?

Бұл жауап аудиомәтіннің мазмұнына байланысты, ал QR арқылы берілген аудионы мен тыңдай алмаймын. Екі ықтимал жағдай:

• Егер мәтін ҚР Конституциясы туралы болса: адам құқықтары мен бостандықтары Конституцияның 2-бөлімінде («Адам және азамат»), 10–39-баптарда қарастырылған; негізгі қағида — 12-бап: «Қазақстан Республикасында адам, оның өмірі, құқықтары мен бостандықтары ең қымбат қазына».
• Егер мәтін Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы туралы болса: негізгі қағида — 1-бап: «Барлық адамдар тумысынан азат және қадір-қасиеті мен құқықтары тең».

Если в аудиотексте назван другой документ или номер статьи — пришли его текст (или фото страницы с аудиоматериалом), и я точно подгоню третий ответ. Также на фото сверху видны вопросы 1–5 — если нужно, разберу и их.

4-тапсырма. Сұрақтарға жауап

1. «Адам құқығы — адамның өз мүддесін заң шеңберінде жүзеге асыру мүмкіндігі» дегенді қалай түсінесің?

Адам құқығы — адамға тумысынан берілетін, заңмен қорғалатын мүмкіндік. «Заң шеңберінде» дегені: құқық шексіз емес, ол басқа адамның құқығын бұзбауы керек. Мемлекет заң арқылы адамның өз мүддесін — білім алу, еңбек ету, пікірін айту — әділ әрі қауіпсіз жүзеге асыруына кепілдік береді. Заңды бұзу — құқықты пайдалану емес.

2. Адам құқығының қандай түрлерін білесің?

• Жеке (азаматтық): өмір сүру, бостандық, қадір-қасиет, жеке өмірге қол сұғылмау.
• Саяси: сөз бостандығы, жиналысқа қатысу, бірлестік құру, сайлау.
• Экономикалық: меншікке ие болу, еңбек ету, кәсіпкерлік.
• Әлеуметтік: білім алу, денсаулық сақтау, демалыс, әлеуметтік қамсыздандыру.
• Мәдени: мәдениетке қатысу, ана тілінде сөйлеу.
• Ұжымдық: халықтың өзін-өзі анықтау құқығы, бейбіт жиналыс.

3. Адам құқығының қағидалары қай бапта қарастырылған?

Қазақстан Республикасы Конституциясының II бөлімі «Адам және азамат», 12-бабында. Онда адам құқықтары мен бостандықтары тумысынан жазылған, абсолютті деп танылады, олардан ешкім айыра алмайды, заңдардың мазмұны мен қолданылуы осыған байланысты деп көрсетілген. Нақты құқықтар 13–39-баптарда бекітілген.

Перевод на русский:

1. Право человека — это данная от рождения, защищённая законом возможность. «В рамках закона» означает: права не безграничны, они заканчиваются там, где начинаются права другого. Государство через закон гарантирует справедливую и безопасную реализацию интересов человека. Нарушение закона — не осуществление права.

2. Права человека бывают личные (жизнь, свобода, достоинство, неприкосновенность частной жизни), политические (свобода слова, собрания, объединения, выборы), экономические (собственность, труд, предпринимательство), социальные (образование, здравоохранение, отдых, соцобеспечение), культурные (участие в культуре, родной язык), коллективные (самоопределение народов, мирные собрания).

3. Принципы прав человека закреплены в разделе II «Человек и гражданин», статье 12 Конституции РК: права и свободы принадлежат человеку от рождения, признаются абсолютными, никто не может быть их лишён, содержание законов определяется этим. Конкретные права — в статьях 13–39.

Как отвечать на подобные вопросы: сначала дай определение понятия, затем раскрой его через пример или признак, а в вопросе о документе укажи точный раздел и статью.

Если нужны и верхние вопросы 1–5 (про «Бостандық», «Құқық», «Заң»), скажи — отвечу на них так же.

4-тапсырма. Сұрақтарға жауап

1. «Адам құқығы — адамның өз мүддесін заң шеңберінде жүзеге асыру мүмкіндігі» дегенді қалай түсінесің?

Жауап: Бұл — адамның өз мақсаты мен қажеттілігін заң рұқсат еткен шекте жүзеге асыруға мүмкіндігі бар деген сөз. Адам құқығы шексіз ерік емес: ол заңмен қорғалады және басқа адамдардың құқығын бұзбауы тиіс. Яғни заң — құқықтың кепілі, ал құқық заң арқылы жүзеге асады.

Перевод: «Права человека — это возможность человека реализовать свои интересы в рамках закона». Это значит, что человек может осуществлять свои цели и потребности только в пределах, разрешённых законом. Права человека — не безграничная свобода: они защищаются законом и не должны нарушать права других людей. Закон — гарантия права, а право реализуется через закон.

2. Адам құқығының қандай түрлерін білесің?

Жауап: Адам құқықтары негізінен мынадай топтарға бөлінеді:

• жеке (азаматтық) құқықтар — өмір сүру, бостандық, жеке өмірге қол сұғылмау, ар-намысқа құрмет;
• саяси құқықтар — сөз бостандығы, сайлау құқығы, бейбіт жиналыс өткізу;
• экономикалық құқықтар — жұмыс істеу, меншікке ие болу;
• әлеуметтік құқықтар — білім алу, денсаулықты қорғау, әлеуметтік қамсыздандыру;
• мәдени құқықтар — мәдениетке қатысу, шығармашылық еркіндігі.

Перевод: Виды прав человека: личные (гражданские) — право на жизнь, свободу, неприкосновенность частной жизни, уважение чести и достоинства; политические — свобода слова, избирательное право, проведение мирных собраний; экономические — право на труд, собственность; социальные — право на образование, охрану здоровья, социальное обеспечение; культурные — участие в культурной жизни, свобода творчества.

3. Адам құқығының қағидалары қай бапта қарастырылған?

Жауап: Адам құқығының негізгі қағидалары Қазақстан Республикасы Конституциясының 12-бабында қарастырылған. Онда адам құқықтары мен бостандықтары туғаннан тиесілі, абсолютті және иеліктен шығарылмайтын, заңдардың мазмұнын айқындайтыны, ал оларды жүзеге асыру басқа адамдардың құқықтарын бұзбауы тиіс екені белгіленген.

Перевод: Основные принципы прав человека рассмотрены в статье 12 Конституции Республики Казахстан. В ней указано, что права и свободы человека принадлежат каждому от рождения, являются абсолютными и неотчуждаемыми, определяют содержание законов, а их осуществление не должно нарушать права других лиц.

Ескерту: 3-сұрақтың жауабы Конституция бойынша берілді. Егер аудиомәтінде нақты басқа бап аталса, сол мәтіндегі бапты негізге алу керек.

Если нужны ответы и на верхние вопросы 1–5 — скажи, добавлю.

4-тапсырма — қысқаша

1. «Адам құқығы — өз мүддесін заң шеңберінде жүзеге асыру мүмкіндігі» деген не?

Бұл — адам өз қалағанын заң рұқсат еткен жерге дейін ғана істей алады деген сөз. Құқық шексіз емес: басқа адамға зиян келтірсе, ол құқық емес. Заң — қорғаушы әрі шек.

(Права — это то, что можно делать по закону. Хочешь больше — нельзя, если мешаешь другим.)

2. Адам құқығының түрлері:

• жеке — өмір, бостандық, ар-намыс;
• саяси — сөз бостандығы, сайлау;
• экономикалық — жұмыс, меншік;
• әлеуметтік — білім, денсаулық;
• мәдени — өз тілі, өнер.

(Личные, политические, экономические, социальные, культурные.)

3. Қай бапта?

ҚР Конституциясының 12-бабында. Онда: құқық туғаннан беріледі, оны ешкім ала алмайды, заң соған сүйеніп жазылады.

(Статья 12 Конституции РК: права даны от рождения, их нельзя отнять, законы пишутся по ним.)

Керек болса, жоғарғы 1–5 сұрақтарға да осылай қысқа жауап беремін.

4-тапсырма — қысқаша жауап және аудармасы

1. «Адам құқығы — адамның өз мүддесін заң шеңберінде жүзеге асыру мүмкіндігі» дегенді қалай түсінесің?

Қаз: Бұл — адам өз қалағанын заң рұқсат еткен жерге дейін ғана жасай алады деген сөз. Құқық шексіз емес: басқа адамға зиян келтірсе, ол құқық емес. Заң — қорғаушы әрі шек.

Рус: Это значит, что человек может делать то, что хочет, только в пределах, разрешённых законом. Права не безграничны: если ты вредишь другому, это уже не право. Закон и защищает, и ограничивает.

2. Адам құқығының қандай түрлерін білесің?

Қаз: Жеке (өмір, бостандық, ар-намыс), саяси (сөз бостандығы, сайлау), экономикалық (жұмыс, меншік), әлеуметтік (білім, денсаулық), мәдени (өз тілі, өнер).

Рус: Личные (жизнь, свобода, достоинство), политические (свобода слова, выборы), экономические (труд, собственность), социальные (образование, здоровье), культурные (родной язык, искусство).

3. Адам құқығының қағидалары қай бапта қарастырылған?

Қаз: ҚР Конституциясының 12-бабында. Онда: құқық туғаннан беріледі, оны ешкім ала алмайды, заңдар соған сүйеніп жазылады.

Рус: В статье 12 Конституции РК. Там сказано: права даны человеку от рождения, их никто не может отнять, законы пишутся на их основе.

Ескерту: 3-сұрақтың жауабы — Конституция бойынша. Егер аудиомәтінде басқа бап аталса, сол бапты жаз.

4-тапсырма — қысқаша

1. Құқық — заң рұқсат еткенше ғана. Басқаға зиян келтірсең, ол құқық емес. Заң — қорғаушы әрі шек. (Права — только в рамках закона. Вредишь другому — это уже не право.)

2. Жеке, саяси, экономикалық, әлеуметтік, мәдени. (Личные, политические, экономические, социальные, культурные.)

3. ҚР Конституциясының 12-бабы. Құқық туғаннан беріледі, оны ешкім ала алмайды. (Статья 12 Конституции РК: права от рождения, их нельзя отнять.)